Domeinnaam en domeinnaamkaping: wat zijn de regels?

Kim Zuijderwijk  woensdag 08 juli 2009

easy moneyJe weet als eerste de domeinnaam toys.nl te registreren. Wanneer je de domeinnaam later verkoopt aan Toys ‘R’ Us voor 5,1 miljoen dollar heb je de smaak te pakken. Je probeert je zo veel mogelijk lucratieve domeinnamen te registreren en te verkopen. Daar waar je eerst zo gemakkelijk geld verdiende moet je nu de domeinnamen inleveren.

Wanneer is het registreren van domeinnamen met winstoogmerk toegestaan en wanneer kan dit leiden tot een juridisch conflict?


Boze Hells Angels 
Fawn Myers had in de VS bijvoorbeeld een twintigtal domeinnamen geregistreerd die verband houden met de Hells Angels. Zo registreerde zij onder meer de domeinnaam www.ha-mc.com (afkorting van Hells Angels Motor Club). Vervolgens heeft ze deze domeinnamen te koop aangeboden op e-Bay. De Hells Angels waren hier op zijn zachts gezegd niet van gecharmeerd stapten naar de rechter. In de procedure voeren zij aan aan dat zowel de registratie als het te koop aanbieden een inbreuk maakt op hun merkrechten op het teken Hells Angels. 


Jennifer Lopez een merk
Grote sterren en bedrijven hebben veelal hun merken en/of namen als merk gedeponeerd. Door middel van het depot verkrijg je een exclusief recht op jouw gedeponeerde merk/naam, ook al gaat het om een persoonsnaam. In de juridische praktijk betekent dit dat derden die een overeenstemmende of gelijksoortige naam gebruiken als merk, aangepakt kunnen worden. Maar, valt de registratie van een domeinnaam nu eigenlijk ook onder ‘gebruik als merk’? Jazeker, zo heeft popster Jennifer Lopez dankzij haar merkrechten de domeinnamen jenniferlopez.net en jenniferlopez.org weten te bemachtigen nadat iemand anders deze had geregistreerd.

Rechter: een lange en kostbare weg 
Tot voor kort moest  je bij een eventuele inbreuk naar de rechter te stappen. Tegenwoordig kun je ook bij het SIDN en het WIPO terecht, een snellere en adequatere manier om zaken op te lossen. Het SIDN biedt  een geschillenregeling met betrekking tot .nl domeinnamen. De WIPO biedt een soortgelijke geschillenregeling; de ‘Uniform Resolution Dispute Policy’ (UDRP). Terugvordering van een onrechtmatig verkregen domeinnaam kan ook met behulp van een merkengemachtigde. In veel gevallen blijkt dit een effectievere manier dan een gerechtelijke procedure of een geschillenregeling. Zo heeft De Merkplaats al veel domeinnamen die inbreuk maakten op de merknaam Hyves succesvol weten terug te vorderen.

100,- euro in plaats van 1 miljoen?
In een eventuele (recht)zaak zal gekeken worden of de houder de domeinnaam te ‘kwader trouw’ heeft geregistreerd. Kwader trouw kan worden aangetoond wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan.
De domeinnaam is alleen geregistreerd

  • met als doel deze voor een hoger bedrag te verkopen,
  • opdat de tegenpartij deze niet meer kan gebruiken
  • om verdere activiteiten van de tegenpartij te verstoren en
  • om (commercieel) voordeel te behalen uit de reputatie van de tegenpartij, bijvoorbeeld door internetgebruikers te verwarren of te misleiden met jouw website.

Mocht de eiser kunnen aantonen dat jouw registratie van de domeinnaam te kwader trouw was, dan zul je de domeinnaam over moeten dragen aan de merkhouder.

 

Grensgeval?
beeeehDat een beroep op een merkrecht niet altijd afdoende is blijkt wel in de zaak Netscape versus Netschaap. Netscape, een groot internationaal opererend bedrijf dat web browser software aanbiedt eiste dat de domeinnamen netschaap.nl en natschaap.nl van een Nederlands consultancybureau aan netscape werden overgedragen. Netscape deed daarbij een beroep op zijn merk- en auteursrechten. In 2003 heeft de voorzieningenrechter Netscape gelijk gegeven. In hoger beroep bleef deze uitspraak echter niet overeind. Het hof oordeelde dat de Nederlandse domeinnaam houder met de domeinnamen netschaap en natschaap geen inbreuk maakt op de merk- en auteursrechten van netscape. Het hof oordeelde dat het consultancybureau de domeinnamen niet gebruikte om diensten aan te bieden. Bovendien is het gebruik van een domeinnaam op zichzelf niet gelijk aan gebruik als merk. Wie de urls intikte, kwam op een site met teksten en links over schapen. Kortom niet elke parodie op een bekende domeinnaam is inbreukmakend.


Typefoutje?
Er zijn ook mensen die varianten op bekende domeinnamen registreren (typosquatting) en zo inspelen op het gegeven dat internetgebruikers wel eens een typfout maken bij het invoeren van een domeinnaam. Die domeinnamen worden volgestopt met advertenties of namaakspul. Ook de typosquatter heeft weinig rechten. Vorig jaar nog heeft het WIPO meerdere domeinnamen van de SNS Bank met een ‘tikfout’ over laten dragen aan de SNS Bank, nadat een particulier deze had geregistreerd. Erg belangrijk hierbij is het ‘verwarringgevaar’ tussen de gebruikte domeinnaam en het merk. Veel typo-doelwitten proberen een dergelijke rechtzaak voor te zijn.

Arnold Schwarzenegger, de filmacteur en huidig gouverneur van Californië registreerde uit voorzorg de tien meest voorkomende fout gespelde varianten van zijn achternaam. Slimme zet van de Terminator! In Nederland heeft De Telegraaf de domeinnamen www.telgraaf.nl en www.elegraaf.nl geregistreerd en deze naar de eigen website doorgelinkt.


Lucratieve domeinnamen
Je kunt nog steeds veel geld verdienen met het registreren van domeinnamen. Het moet dan gaan om domeinnamen die zo algemeen zijn, dat ze geen inbreuk kunnen maken op de merk- en/of handelsnaamrechten van derden; toys.com bijvoorbeeld of zoiets als – rennen! – wittelakens.nl. Een algemene aanduiding kan immers door niemand worden gemonopoliseerd en dus niet als merk worden geregistreerd.

Pizza
Wat denk je dat pizza.com heeft opgeleverd? Chris Clark, een Amerikaan, registreerde deze domeinnaam in 1994 voor 13,- euro en verkocht ‘m in 2008 voor 1,5 miljoen euro. Dat schiet op! Nog een paar voorbeeldjes: bored.com leverde 4,5 miljoen euro op; het recordbedrag werd betaald voor business.com: 7,5 miljoen euro!


Slim & verstandig: welke domeinnaam past bij je?
De domeinnaam die je kiest is niet per se identiek aan je bedrijfsnaam. Als je nog niet heel erg beroemd bent kan het zelfs heel slim zijn om een meer algemene term in je domeinnaam te zetten: tariq-fotografie.nl, helene-couture.nl, doetinchem-grafischontwerp.nl, verzin maar iets dat bij je past. Het grote voordeel is namelijk dat zoekmachines je website eerder zullen kunnen classificeren (en dus vinden én tonen na een zoekopdracht naar fotografie, couture of grafisch ontwerp). 

Je kunt de beschikbaarheid van domeinnamen checken bij SIDN of bij een van de vele aanbieders van hosting en registratie. Pas wel op, het is nogal een vechtmarkt bij die hostingpartijen; de duurste is niet per se de beste en de goedkoopste niet per se slecht. Je kunt uiteindelijk de registratie zelf regelen (dat is een beetje een papierwinkel) of uitbesteden aan een web- of communicatiebureau. (Check je ook even de reputatie van dat bureau?)