Hands-on design in Zuid-Afrika

Hoe creativiteit kan bijdragen aan een betere wereld

Craftscurator  woensdag 21 maart 2012

Een inspirerende conferentie over de impact van design en een bruisende expo van handgemaakte Afrikaanse producten komen samen in Design Indaba. Op dit jaarlijks terugkerende evenement staat social design centraal: creatief design voor een betere wereld.

Irene Vermeulen, alias Craftscurator, reisde eind februari af naar Zuid-Afrika om de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van design en crafts te ontdekken. Zij werd geraakt door de verhalen van sprekers, struinde de expo af en bezocht winkels en werkplaatsen in de stad. Voor Stylink brengt zij Zuid-Afrikaanse producten binnen 3 stijlrichtingen in kaart: inventive, sensitive en expressive.

Inventive Crafts
Design staat in Zuid-Afrika op een hoog niveau en is constant in ontwikkeling. Designer Porky Hefer bouwde een standbeeld van 3200 Coca Cola kratten voor de Worldcup in 2010. Het beeld kijkt lachend (of is het spottend?) neer op de honderden toeristen die de Waterkant in Kaapstad bezoeken.

Porky is ook de ontwerper van een houten lamp, die eruit ziet als een reusachtig peertje. Als je beter kijkt, zie je dat in deze lamp een energiezuinig ledlampje past, dat het hout van een duurzame bron komt en dat de lamp met de hand vervaardigd is.

 

 

Statement design van Porky Hefer

Eigenlijk heeft Zuid-Afrikaans design wel iets weg van Dutch design. Het zijn vaak slimme producten met een knipoog, die je aan het denken zetten of een glimlach op je gezicht toveren.

Gelukkig vinden steeds meer Zuid-Afrikaanse producten hun weg naar de Europese markt. De Nederlande Mariette de Haan verkoopt producten van Porky Hefer en veel meer designers met haar import business From Africa With Love. Ook in een hoger marktsegment hebben designers succes met crafts; de inventive wire baskets van Zenzulu worden wereldwijd verkocht.

 

 

Manden van fijn gevlochten electriciteitskabels van Zenzulu
meer over deze inventive crafts op Craftscurator.com

 

 

Sensitive Style
Zuid-Afrika kent een rijke traditie in crafts. Makers spelen daarin een belangrijke rol en worden zeer gewaardeerd. Prachtige materialen en technieken zijn voorhanden, en veel designers experimenteren volop. Ronel Jordaan bijvoorbeeld maakt vilten poufs en kleden in haar werkplaats. Haar keien zijn nu ook verkrijgbaar voor gebruik buiten.


Vilten keien van Roneel Jordaan

 

 

Vilt van Ronel Jordaan en keramische wandvazen van Clementina van der Walt 

 

Serpentine maakt gebruik van de traditionele beadwork technieken, maar plaatst dit in een nieuwe context. Extra grote, elegant gevormde vazen worden gemaakt van piepkleine glaskraaltjes.


Vazen van glaskralen van Serpentine

Traditionele vlechttechnieken worden toegepast op nieuwe producten zoals poefs en bijzettafels door The New Basket Workshop. De verkoop van de items zorgt voor werkgelegenheid voor makers in het Ismangaliso park.

Keramiek designer Clementina van der Walt combineert mat en glanzend glazuur met handgekraste en handgeschilderde decoratie. Hierdoor is elk product uniek, en komt een verzameling zoals de wandvazen in haar Woodstock shop goed tot haar recht.

Makers en hun manden van The New Basket Workshop
meer over deze sensitive style op Craftscurator.com

Expressive products
Afrikaanse invloeden zijn volop te vinden in de designs. Uitbundige decoratie en intense kleuren zetten de toon. Maar Zuid-Afrikaanse crafts overstijgen het souvenir niveau; een nieuwe generatie designers vernieuwt en experimenteert. De gehaakte oversized zitzakken van Maymott zijn een mooi voorbeeld. De ontwerpen zijn geinspireerd op kwallen en zeeanemonen.

Ook The Curious Room maakt gebruik van flora en fauna invloeden; zij haakten planten en cactussen en decoreren hier vintage meubels mee.


Gehaakte zitzakken van Maymott

Het Zweedse design duo Glimpt werkte samen met The Potter’s workshop en exprimenteerde met glazuur technieken. Resultaat is een fanstasievolle collectie lampen, versierd met kleine bolletjes glazuur. Fair design merk Unseen Products introduceerde deze serie op de Ambiente in Frankfurt in februari, en kreeg enthousiaste reacties.


Forbidden Fruit lampen van Glimpt

Recycling is enorm in ontwikkeling in Zuid-Afrika. Veel designers werken met milieuvriendelijke materialen en zien afval als een nieuwe grondstof, waar ze volop mee experimenteren. Designer Heath Nash, ook bekend als Mr Trash, creëert producten van plastic flessen. Zijn kleurrijke lampen zijn statement pieces, evenals de kroonluchters die Magpie maakte van afval.

 

 

Lamp van recycled materiaal van Heath Nash
meer over deze expressive style op Craftscurator.com

 

Social Design
Kaapstad ademt vernieuwing, en design speelt daarin een belangrijke rol. De conferentie Design Indaba, die sinds 1995 jaarlijks in de stad wordt gehouden, heeft als doel te laten zien hoe creativiteit kan bijdragen aan een betere wereld. Dertig creatieven, onder wie architecten, wetenschappers, designers en technici gaven praktische voorbeelden uit hun beroepspraktijk.


I am not a delegate, I am a future shaper - het statement op Design Indaba


Architect Alfredo van Urban Think Tank tijdens zijn talk

Dertig sprekers deelden tips voor design met impact:

Wees onbenullig
‘Relativeer je werk’ zei Rene Redzepi, die gerechten creëert die een blijvende herinnering zijn ‘mijn werk verandert in shit in 24 uur’.

Maak niets af
‘Als ontwerper is het je taak constant te vernieuwen’ vertelde grafisch ontwerper Eddie Opara ‘je bent dus eigenlijk nooit klaar’.

Faal jammerlijk
‘Je hebt niet hard genoeg gewerkt, als je niet hebt gefaald’ zei design duo Hellicar en Lewis ‘baanbrekende ontwikkelingen zijn altijd het resultaat van vallen en opstaan’.

Begin klein
‘Vergeet het masterplan, ontwerp eerst eens iets dat werkt’ pleitte architect Alfredo, die werkt aan infrastructuur in sloppenwijken ‘daarna kun je dat onderdeel uitbouwen’.

Negeer de feiten
‘Zie beperkingen als een kans, draai de feiten om’ zei onze eigen Piet Hein Eek ‘het helpt je na te denken over nieuwe oplossingen’.


Geen gebrek aan ideeen voor Capetown Design Capital 2014

Design Indaba is uniek omdat het een podium biedt voor alle aspecten van design. Niet alleen laten zij de meest inspirerende voorbeelden uit de hele wereld zien op het gebied van social design, ook tonen zij Zuid-Afrikaans handmade design aan de wereld. Met een hele positive en hands-on aanpak. Zo blijkt weer dat echte verandering teweeg wordt gebracht door doeners.

Irene Vermeulen is Craftscurator, en geeft een Trend Guide uit over handmade design. Lees ook de uitgebreide artikelen op Craftscurator.com over Design Indaba, inventive crafts, sensitive style en expressive products uit Zuid-Afrika. www.craftscurator.com @craftscurator

Links: