Kies het computer-tekenprogramma dat bij je past

Wordt het SketchUp of Vectorworks? Autocad of Artlantis?

NIA Academie  woensdag 15 februari 2012

Welke computerprogramma kies je voor je tekeningen? Studieadviseur René Verhoeven krijgt die vraag regelmatig. Meestal gaat de keuze tussen SketchUp en Vectorworks. Met SketchUp kun je tijdens de cursus gebruikmaken van het gratis SketchUp Make, de professionele versie is betaald. Vectorworks is veel duurder in de aanschaf. Die prijs is misschien wel belangrijk, maar er zijn verschillen tussen beide programma's die veel bepalender (zouden moeten) zijn, vindt René. In dit artikel zet hij de belangrijkste computertekenprogramma's en hun toepassingen, voor- en nadelen op een rijtje: SketchUp, Vectorworks en Autocad - en hun extra's. Doe er je voordeel mee! 

door René Verhoeven studieadviseur NIA academie

SKETCHUP
SketchUp maakt het mogelijk om 3D-dingen simpeler te laten tekenen dan met de CAD-programma's, die behoorlijk ingewikkeld waren en intensieve training vereisten om het te beheersen. Een leuk en belangrijk voordeel van SketchUp is dat ontwerpers met hun ontwerpen kunnen "spelen", iets dat onmogelijk is met CAD-programma's. Zo kent SketchUp een heliodon (schaduw-simulator). De grootste doorbraak heeft dit programma te danken aan de Push-Pull techniek. Hiermee kun je vlakken van een 3D-model op een eenvoudige manier  induwen of uittrekken. Dat geeft veel ontwerpvrijheid en inspiratie.

Een wereldse ontwikkeling
SketchUp is ontwikkeld door het beginnende Amerikaanse bedrijfje Last Software dat in 1999 begon. Het programma is voor het eerst uitgebracht in 2000  en was bedoeld als een 3D-ontwerpprogramma dat door iedereen kon worden gebruikt. Het was direct een succes en won een ‘Community Choice Award’ op zijn eerste handelsbeurs.

Al snel bleek er een markt voor binnen de stedenbouw en architectuur. In 2006 kocht internetgigant Google het bedrijfje @Last Software op en veranderde de naam van hun belangrijkste product in Google SketchUp. Google deed deze strategische overname omdat het bedrijf SketchUp goed kon gebruiken als toevoeging bij hun programma Google Earth. Vanaf 2007 was het mogelijk om een 3D-ontwerp om te zetten in een model voor Google Earth.

beeld gemaakt met SketchUp
Gemaakt in SketchUp 

Klikkend een bank
Inmiddels is er een ware community rond het populaire programma ontstaan. Tezamen hebben fans en gebruikers het zogenaamde 3D Warehousegebouwd. Daar kunnen bewerkers eigen ontwerpen met elkaar delen. En dat is superhandig: je hoeft dus zelf geen meubels te tekenen, met slechts een klik op je muis importeer je die kast of bank zó in je ontwerptekening.  

SketchUp: Basis of Pro?
Er bestaan 2 varianten van dit ontwerp-programma: SketchUp Make en SketchUp Pro. De Pro versie bevat meer functies dan de basis SketchUp maar is dan ook niet gratis. Vanzelfsprekend maak je jouw keuze op basis van welke functionaliteiten jij in je ontwerpproces nodig hebt.

gebruikers:
Architecten, interieurarchitecten, interieurontwerpers, interieurstylisten, meubelontwerpers, tuinarchitecten, enz..

pluspunten:
Heb je nog geen ervaring met tekenen op een computer? Dan is dit hét programma om mee te starten. SketchUp is gratis te downloaden en met deze gratis versie kun je al héél veel. Voor de NIA-cursus is deze versie uitstekend, de betaalde veriant is onnodig.
Als je helemaal verslaaft raakt, kun je nadenken over de Pro-versie die zo’n € 500,- (excl. BTW) per licentie kost. Het grootste pluspunt van de Pro-variant is ‘Layout’. Dat is een handig programmaatje waarmee je (ook) op schaal kunt printen en waarmee je een professionele presentatie kunt maken voor je klanten. Ook kun je een DWG-file (uitleg: zie kader) en dergelijke importeren, da’s ook weer handig…

minpunten:
Die zijn er wel, maar daar wordt wonderlijk genoeg vaak niet over gesproken. Zo lukt het vaak niet om veel gebogen vlakken en blob-vormen aan te brengen of als jij dat toch doet, wordt het programma enorm traag. (Voor deze ontwerptoepassingen kun je Maya, Rhino en 3dsmax gebruiken.) Ook het navigeren gaat binnen SketchUp Pro niet altijd even lekker; bij een professioneler teken-programma werk je vaak met 4 viewports en dát is pas gebruiksvriendelijk!

Samenvatting: Sketchup is een uitstekend programma maar maakt geen (of niet te veel) lastige vormen. Het navigeren werkt niet altijd even lekker.

opmerking van de docent:
NIA biedt een 3-daagse starterscursus.

  • Heb jij geen ervaring met computertekenen en ben je ook niet uitgesproken handig? Dan is de starterscursus écht iets voor jou.

VECTORWORKS
Met meer dan 14.000 gebruikers in de Benelux is Vectorworks Architectuur & Interieur één van de belangrijkste CAD-programma's én het meest gebruiksvriendelijk binnen de interieurontwerppraktijk. Naast de traditionele tekengereedschappen, biedt Vectorworks haar gebruikers de mogelijkheid om te tekenen met elementen uit de echte wereld. Het is bijvoorbeeld mogelijk lijnen, bogen en cirkels te schetsen en deze vervolgens aan te vullen met muren en ramen, meubelen en trappen, planten en lichtpunten. De objecten zijn eenvoudig te bewerken en bevatten automatisch 2D- en 3D-aanzichten. Het is mogelijk 3D-modellen van 2D-tekeningen te maken en vice versa.

Vectorworks kan met andere toepassingen zoals AutoCAD communiceren via DXF/DWG-omzetting. Het programma kan een groot aantal bestandsformaten importeren en exporteren, zoals SketchUp, 3DS, Shapefile/SHP, JPG, TIF, EPS, GIF,BMP en PDF. Ondersteuning voor IGS, SAT, en STL zorgt ervoor dat gebruikers 3D-modellen kunnen afdrukken op 3D-printers en snelle prototypemachines.

gebruikers:
Architecten, interieurarchitecten, interieurontwerpers, meubelontwerpers, tuinarchitecten, enz.. Er zijn ook verschillende pakketten voor deze gebruikersgroepen.

pluspunten:

Bedieningsgemak.

minpunten:

Een programmalicentie kost ongeveer € 3.000,- en dit programma vereist beduidend meer training dan SketchUp.

opmerking van de docent:
Met een 3-daagse basiscursus maken we je bekend met VectorWorks. Wil je een stap verder dan SketchUp dan is dit programma een logische keuze.


Gemaakt met Vectorworks 


AUTOCAD
AutoCAD is een programma om technische tekeningen te maken. Ook kun je er 3D-modellen mee fabriceren. Het programma wordt onder meer gebruikt in de architectuur, bouwkunde, ruimtelijke ordening, werktuig-bouwkunde en elektrotechniek. Voor verschillende toepassingen zijn verschillende uitvoeringen gemaakt: bijvoorbeeld AutoCAD Mechanical, Autodesk Architectural Desktop, Autodesk MAP.

gebruikers:
Architecten, bouwkundigen, werktuigbouwkundigen, elektrotechnici, enz..

pluspunten:
In de architectenwereld kun je met dit programma uitstekend uit de voeten. Sterker nog: dit programma is er de norm.

minpunten:
Gebruiksonvriendelijk (mening van René Verhoeven); gedateerd programma;  rendering (zie hieronder) in AutoCAD is van lage kwaliteit. Prijs ongeveer € 1.400,-

opmerking van de docent:
Ik vind het erg handig omdat het erg precies is. Je kunt er van alles mee, veel meer dan mensen denken. AutoCAD is vergelijkbaar met VectorWorks, maar wordt meer gebruikt om technische tekeningen te maken. Ook vind ik het niet gebruiksonvriendelijk. Ik ben geboren in het computertijdperk na 1990 en beheers alle tekenprogramma’s dus ik heb makkelijk praten. Maar ik kan me voorstellen dat voor de mensen die nog niet eens bekend zijn met Windows dit erg lastig kan zijn.


Beeld gemaakt in Vectorworks


RENDERING EN PLUGINS

Wat is rendering?
Rendering is een term uit de grafische industrie. Het heeft betrekking op het verwerken (to render, Engels) van de beelden voor een film of animatie. Een film is immers een heleboel stilstaande beelden achter elkaar. Deze beelden noemt men frames.
Alle frames bij elkaar vormen de film.

Wanneer je verschillende elementen en beelden op de computer verwerkt tot een film dan moet die film uiteindelijk frame voor frame opgebouwd worden.
Dit proces van frames maken en achter elkaar plakken noemt men rendering.

Wat is een plug-in?
Een plug-in (ook wel: invoegtoepassing) is een aanvulling op een computerprogramma.
Plug-ins worden over het algemeen gemaakt om een programma uit te breiden of meer mogelijkheden te geven. Een plug-in heeft de host-applicatie nodig om te kunnen werken en kan niet standalone draaien. Soms worden er wel speciale standalone-versies van op de markt gebracht.

ARTLANTIS
Ben je een ervaren VectorWorks- of SketchUp- gebruiker (en bekend met Revit, Maya, 3dsmax, Cinema4D et cetera) en op zoek naar een renderingsprogramma?  Dan is Artlantis misschien wel iets voor je.  Artlantis is een 'stand-alone' renderings-programma. Een groot voordeel hiervan is dat je met SketchUp bezig kunt zijn, terwijl op de achtergrond het model aan het renderen is. Tegelijkertijd dus. Dit biedt de mogelijkheid sneller te werken. En Artlantis Studio kan nu ook presenteren naar internet, Androïd smartphones, de iPhone en iPad.

pluspunten:
Direct resultaat in het live preview-venster, snelle response voor preview en voor renderingen.

minpunt:
Prijs ligt rond € 500,- (Maar dat is eigenlijk geen minpunt, het is zelfs een pluspunt, want het is erg goedkoop!)

opmerking van de docent:
Aangezien ik een vaste Artlantis-gebruiker ben, zet je schrap!

  • Zeer makkelijk in gebruik door het fijne User Interface (UI).
  • Zeer realistische standaardmaterialen (en deze bibliotheek kun je zelf uitbreiden).
  • Flexibel: als je model toch niet naar wens is, verander je het in je 3D-programma en met een simpele klik is het direct veranderd in Artlantis. 
  • Realistische horizon, schaduw en kleuren. 
  • Je kunt gebruik maken van het scherp-stellen van de camera. Zo zie je bijvoorbeeld de bank achterin de kamer wat minder scherp. Dit werkt vaak erg realistisch.
  • Op veel websites kun je goede objecten aanschaffen die je direct in het programma kunt laden.
  • Alle materialen die je vindt op het web kun je gebruiken voor je objecten en het 3D-model. Denk bijvoorbeeld aan een mooi patroon dat je dan kunt gebruiken als behang voor op de wand.
  • Zo kan ik nog wel even doorgaan, er zijn tal van mogelijkheden in het programma!

IVISIT
Met dit separate programma, speciaal voor gebruik in de iPhone en iPad, kun je je ontwerp rechtstreeks zichtbaar maken in 360º Panorama. Ook is het mogelijk om meerdere panorama’s met elkaar te koppelen. Een preview van posities en plattegrond is ook opgenomen. Door gebruik van de Flash-technologie is gezorgd dat jouw ontwerpen op internetpagina’s kunnen worden gebruikt.

Ook op Androïd-telefoons kun je jouw ontwerp zichtbaar maken.

 
Beeld gemaakt in SketchUp 

V-Ray

V-Ray wordt als plug-in voor SketchUp geleverd. Deze toepassing is niet simpel te bedienen en vraagt een technisch ingestelde gebruiker en behoorlijke productietijd. Het resultaat is een (zeer) goede fotorealistische afbeelding. Geschikt voor architectuur, binnenhuisarchitectuur en styling, landschappen etc. Maar ook voor allerlei andere futuristische toepassingen.

IES-profielen zijn mogelijk voor lamparmaturen. Materialen kunnen van diepte worden voorzien door licht- en donkerinformatie op een preciezer niveau dan de bekende bump-instelling. Prijsindicatie: rond € 1150,-

opmerking van de docent:
V-ray voor Sketchup vind ik erg slecht. Het vereist inderdaad veel werk als je ziet dat je met een minimale inspanning hetzelfde resultaat krijgt in Artlantis. V-ray voor bijvoorbeeld 3dsmax of Rhino is daarentegen veel beter. Hiermee krijg je dan ook die mooiste plaatjes die je wel op internet ziet.


beeld gemaakt in SketchUp

SU-Podium plug-in voor SketchUp

Dit is één van de oudste plug-ins voor SketchUp, zowel voor de gratis variant als voor Pro te gebruiken. Er kunnen redelijk snel eenvoudige renderingen worden gemaakt. Bestemd voor binnenhuisarchitectuur en styling en voor niet al te grote architectuurontwerpen.

pluspunten:
Aantrekkelijke aanschafprijs van rond de € 190,- en meerdere processoren worden ondersteund. NVidea Quadro wordt ondersteund. Heeft ook een ‘render all scenes’-mogelijkheid.

minpunten:
Slechte kwaliteit van renders, tenzij je er uren/dagen voor gaat zitten.

opmerking van de docent:
SU-podium is vergelijkbaar met Kerkythea. Kerkythea is gratis en zorgt voor niet al te mooie plaatjes. Het nadeel van een gratis programma kan zijn dat je er niet de kwaliteit uithaalt die je eruit wilt halen! En dan is in de buidel tasten  (helaas) toch een betere optie…

(Prijzen in dit artikel zijn richtprijzen en kunnen in werkelijkheid afwijken.)

» Profiel NIA Academie