Duurzame mode is concessies doen

Volledig milieubewust produceren van textiel kost moeite, tijd en geld

José Koopman  dinsdag 29 juli 2008

Aderlatingen in duurzame collecties. Eigenlijk wilde ik alleen de inkoop van volledig duurzaam geproduceerde collecties organiseren via mijn bedrijf Koopman-works. Maar al snel bleek dat tijdelijke concessies nodig zijn...

Verpakking, verfstoffen en fabricage
Mensen die een collectie ontwikkelen willen vaak binnen een jaar met hun label de markt op. Concessies doen is in dat geval eerder regel dan uitzondering. Zelfs in de Kuyichi-collectie, voor velen het grote voorbeeld voor duurzame productie, is het percentage bio-katoen in de collectie na een aantal jaren nog steeds minder dan 60 % (bron: intern). Want wat is duurzame kledingproductie? Dat betekent niet alleen milieuvriendelijk geproduceerde grondstoffen, maar ook milieuvriendelijk geproduceerde garens, stoffen, verfstoffen, kledingfabricage, finishing en verpakking. Natuurlijk zijn o.a. ook arbeidsomstandigheden bepalend voor duurzame productie maar daar zal ik nu niet op in gaan.

Realiteit bij (startend) label
Om volledig milieuvriendelijk te produceren moet je als inkopende partij zeker zijn dat tijdens iedere productiefase, milieuvriendelijke maatregelen zijn genomen. Dat staat in schril contrast met feit dat een te principiële houding bij de opstart van een label haast onmogelijk is. Reden: beperkte financiële middelen en tijd. Wat betreft milieuvriendelijke productie heb ik bijvoorbeeld prachtige ontwerpen van canvas met leer gezien. Het basismateriaal was geen probleem; de lederen afwerking wel. De kosten van duurzaam geproduceerd leer stonden niet in verhouding tot de toegevoegde waarde aan het artikel. 

Handmatig uitsnijden van kant (foto © José Koopman, privé-collectie)
Handmatig uitsnijden van kant (foto © José Koopman, privé-collectie)

Naaimachine-olie
Naast de directe kosten vergt het veel tijd om toeleveranciers te selecteren die in de hele keten volgens het duurzame concept kunnen werken. Want als inkopende partij wil je erop toe zien dat zoveel mogelijk milieuvriendelijk wordt verwerkt. Dat betekent vanaf de grondstof tot en met het duurzaam omgaan met de smeerolie van de naaimachines (waarmee men het uiteindelijke kledingstuk naait).

logo Global Organic Textile Standard (GOTS)Nieuwe bio-ster: bamboe
Wat je in de inkooppraktijk door de beperkte productiefactoren tijd en geld tegenkomt is dat labels twee voorwaarden hebben: biologisch geproduceerde grondstoffen, bijvoorbeeld GOTS (Global Organic Textile Standard) gecertificeerd en geen kinderarbeid. Dat is al een goed begin. Het meest gebruikte materiaal, biologisch katoen, is in ieder geval zonder pesticiden verbouwd, en het waterverbruik is veel minder dan bij de reguliere productie. (zie Organic Exchange voor meer) Ook bamboe is ook een veel gebruikt materiaal en relatief nieuw op de consumentenmarkt. Het groeit snel met relatief weinig middelen. En zo zijn er nog tal van grondstoffen die milieuvriendelijk verbouwd kunnen worden zoals o.a. hennep, vlas en brandnetel. So far so good.

Beperkt door meters
Maar hoe kunnen we dan toch een volledig duurzaam geproduceerde collectie op de markt brengen? De oplossing lijkt eenvoudig: vertrouwen op gecertificeerde producenten. De praktijk leert dat duurzame productie nog lang niet overal is doorgevoerd. Gecertificeerde fabrieken zijn per definitie minder flexibel. En daarom moet je  als inkopende partij soms gebruik maken van ongecertificeerde fabrieken. Als voorbeeld: het minimum aantal meters stof. Startende labels halen die vaak niet. Een label dat prachtige biologische kleding op de markt brengt moet dan voor een klein stukje speciaal geprinte stof naar een nog niet gecertificeerde toeleverancier uitwijken, omdat deze wel kleine metrages accepteert.

Voorbij het standaard T-shirt
De fabrikant zelf wil vooral rendabele productie. Terugwerkend in de keten is dat een belangrijke reden waarom kleding van 100% milieuvriendelijke materialen eenvoudig zijn gestyled. Met een standaard T-shirt kun je alle kanten op. Maar het opnemen van een speciale boord is een heel ander verhaal. Dat moet op maat ontwikkeld worden, dus lage metrages en dus oninteressant voor een stoffenproducent. Omdat mode meer is dan basiskleding (de klant wil leer, wil fournituren, wil speciale finishes voor een redelijke prijs) zijn tijdelijke concessies bij de opstart van een duurzame kledinglijn vaak onvermijdelijk.

t-shirtt-shirtt-shirt

Aju geitenwol, hallo duurzame mode
Veel producenten zijn wel bereid tot het omschakelen naar duurzame productie. Maar daar is een langdurige relatie voor nodig met wederzijdse uitwisseling van kennis over mogelijkheden en wensen. Hoe dat tot stand kan komen en welke certificeringen daarbij kunnen helpen komt in mijn volgende bijdrage aan bod. Resumerend moet ik denken aan de eerste geitenwollensokken-collecties. Die fase zijn we allang voorbij. Wie weet draagt iedereen over 10 jaar alleen nog maar duurzame geproduceerde kleding.

» website José Koopman
» website GOTS
» website Kuyichi
» website Organic Exchange

organisch en duurzaam...