Uitslag enquete: de tarieven van freelance stylisten

Anna Borsboom  zondag 01 mei 2011

twijfelIn maart jl geleden zetten we een enquête uit. Doel was helderheid te verkrijgen over de tarieven die stylisten hanteren én om in beeld te krijgen of er sowieso wel iets te verdienen viel in het stylingvak. Want we horen net iets te veel verhalen over eindeloos gratis werken om een portfolio op te kunnen bouwen. Over dubbele banen om de huur te kunnen betalen. Over al-dan-niet valse concurrentie door creatieve huisvrouwen en een moeilijke markt.

Meer dan 500 ingevulde  enquêtes
Veel meer mensen dan verwacht vulden de enquête in: 531 om precies te zijn. Geweldig! En wat helemaal geweldig is: jullie hebben de vragen vaak heel gedetailleerd beantwoord. Al met al levert het een schat aan informatie op over beroepen, de arbeidsmarkt, salarissen en tarieven, de verschillende opleidingen en het belang van keurmerken en nog zo een en ander.

Serieus nadeel van zoveel feedback is wel dat het uitwerken veel meer tijd kost dan verwacht. Jullie verhalen, ervaringen en opmerkingen in de vrij in te vullen velden zijn op zichzelf al een publicatie waard!

Omdat we weten dat veel mensen zitten te springen om gegevens over de verschillende tarieven zetten we die nu alvast op een rijtje. Ook de meer algemene cijfers over wie de enquête invulden vind je alvast hieronder. 

De respondenten
Maar liefst 531 mensen hebben de enquête ingevuld. Zij zijn te verdelen over de volgende vier hoofdcategorieën:

  • 195 ZZP’ers
  • 143 in eigen bedirjf
  • 83 in loondienst
  • 75 studenten

Mensen die zichzelf niet in een van deze categorieën indeelden waren onder meer op zoek naar werk, stagiair, met sabbatical of gepensioneerd.

Qua vakgebied is de verdeling als volgt (respondenten konden meerdere categorieën kiezen):

  • foto- film- en mediastyling: 57
  • grafisch, reclame, verpakkingen: 32
  • interieur ontwerp en productie: 94
  • interieurstyling: 112
  • interieur retail, (verkoop)advies: 52
  • verkoopstyling: 47
  • mode: ontwerp, inkoop en productie: 81
  • mode retail, (verkoop)advies: 11
  • visual merchandising en etaleren 83
  • evenementen 12
  • groendecoraties, tuinen 8
Eén styliste is zo allround dat ze alle categorieën had aangevinkt. Als opmerking schrijft ze: “Ik ben vorig jaar begonnen als freelancer en het is niet makkelijk. Ik pak alles aan!”

De meeste verkoopstylisten geven aan ook als interieurstylist te werken.

Misschien dat niet iedereen uiteindelijk als stylist werkt, je neemt je kennis van je stylingachtergrond natuurlijk ook mee in andere vakken : “Ik vind het heel moeilijk klussen te vinden in styling. Merk dat de particulieren er hier in het zuiden er geen geld aan uit willen geven. Mijn grafische werk gaat wel erg goed.”

Stylist m/v?
Wat we al vermoedden komt uit in deze enquete: er zijn maar weinig mannelijke stylisten. Van de 531 mensen die onze vragen beantwoordden gaven slechts 28 aan man te zijn. Het was geen verplichte vraag, maar 360 van de respondenten beantwoordde de vraag met “ik ben vrouw”. Dus eh... Inderdaad :)
360 – vrouw
28 – man
143 – geen antwoord


Freelance (ZZP) stylisten

In totaal vulden dus 195 freelance stylisten de enquête in

  • 64 daarvan werken vooral zakelijke klanten
  • 68 daarvan werken vooral particuliere klanten
  • 63 daarvan werken ongeveer evenveel zakelijke als particuliere klanten.

Mooie gelijk verdeeld dus.

Tarieven freelancers

Een verplichte vraag voor freelancers: welk uurtarief gebruik je? We kregen vrijwel meteen feedback van mensen die aangaven niet met een uur- maar met een dagtarief te werken. Dat hebben we dus aangepast. Mensen konden meer dan één tarief aangeven. Voor vaste klanten of grotere klussen, bijvoorbeeld van meer dan 25 uur, worden meestal ook verschillende tarieven gehanteerd.

Nogal wat mensen gaven aan vooral met dagtarieven te werken, sommige waren daarin heel gedetailleerd: toeslagen voor weekendwerk, tarieven voor reiskosten etc.

Dagtarieven:
Het meest voorkomende dagtarief van freelancers ligt tussen de 300 en 400 euro. Uiteraard zijn er uitschieters naar beneden (€ 125 per dag) en naar boven (€ 1200 per dag).

Uurtarieven:

  • 10 – 25 euro: 16 maal genoemd

Dit is een zeer laag tarief; zeker als je ervan uitgaat dat 50% van de stylisten die dit tarief hanteren minder dan 40 uur per maand declarabele uren werken: zij verdienen dus maximaal € 1.000 per maand, en dan is er nog geen belasting betaald. Wat je dan overhoudt is niet genoeg om van te leven. Conclusie is dat deze freelancers ofwel geen kostwinner zijn en/of styling als baantje “erbij” doen. Stylisten met dit uurtarief werken voor zowel zakelijke als particuliere klanten.

“Het is dat ik een man heb die het hoofdinkomen binnenbrengt anders was ik al 10 keer failliet. Soms wordt ik daar wel eens moedeloos van. Maar ja, dit is wat ik het liefst doe, he?”

"Het zo jammer dat stylisten die gratis of bijna voor niks werken de markt verpesten. Aan de andere kant een opdrachtgever die voor 'goedkoop' gaat...dat is niet jouw opdrachtgever, zal ik maar zeggen..."

 26 – 45 euro: 34 maal genoemd

Dit lijkt een typisch beginnerstarief; alle mensen met dit uurtarief hebben minder dan 5 jaar werkervaring als stylist.Opvallend is dat respondenten met dit uurtarief vooral zakelijke klanten bedienen. Opleidingsniveau lijkt niet uit te maken; mensen die met dit tarief werken hebben zowel HBO als MBO achtergronden.

  • 46 – 85 euro: 126 maal genoemd

Het meest gebruikte uurtarief ligt tussen de 46 en 85 euro. Opvallend is dat ruim 60% van de mensen die deze uurprijs rekenen meer dan 5 jaar ervaring als stylist heeft, de helft van hen heeft daarbij meer dan 10 jaar totale werkervaring. Ook opvallend: slechts 15% van de respondenten werkt full time (> 120 uur per maand); de overgrote meerderheid werkt tussen de 40 en 120 (declarabele) uren per maand. Ook hier lijkt het opleidingsniveau geen rol te spelen, net zo min als het type klant: zakelijk en particulier worden ongeveer even vaak genoemd

Overigens...
Maar weinig mensen gebruiken het laagste tarief. Dat klinkt mooi, maar we zijn ons ervan bewust dat mensen dat ook niet snel zullen erkennen. Een opmerking daarover in de enquête: "Ik vraag me echt wel af hoeveel stylisten daadwerkelijk voor een uurtarief van 75 euro en hoger veel werk hebben (declarabele uren). Mijn ervaring is dat veel mensen zeggen dat ze wel 75 euro p.u. vragen en ook voor 200 euro per dag op de woonbeurs gaan zitten." 

  • 86 – 120 euro: 3 maal genoemd

Dit tarief wordt te weinig gehanteerd om er iets zinnigs over te kunnen zeggen.

  • Meer dan 120 euro: 17 maal genoemd

Van de 17 stylisten die meer dan 120 euro per uur in rekening brengen werken er 3 vooral voor particuliere klanten; de anderen – zonder uitzondering foto- en mediastylisten – hebben zakelijke klanten. Opvallend is dat veel van deze goed verdienende foto- en mediastylisten geen specifieke stylingopleiding hebben gedaan.

Voordat je denkt: ik word ook foto- of mediastylist de observaties van een van de deelnemers aan de enquête:

Het is heel lastig om echt daar te komen waar je wilt als je als (mode/foto)styliste aan de slag wil gaan. Je opleiding is niet echt belangrijk. Ik heb gemerkt dat het volgende als een huis moet staan:

  • Mega gedreven zijn en niet willen opgeven
  • Stage of assisteren van een succesvol bedrijf of styliste is een van de belangrijkste dingen!
  • Zorg ervoor dat je een megaflexibele bijbaan hebt om naast stage of assisteren rond te komen, of een flinke buffer hebt om een tijd geen inkomsten te hebben.
  • Netwerk ook erg belangrijk! veel praten en mensen leren kennen!
  • Ga veel vrij werk maken. Je portfolio van je studie is weinig waard in 'het echt'

 

Conclusie

De belangrijkste conclusie is dat je als freelancer een aanlooptijd nodig hebt voordat je praktijk (ook financieel) floreert. Met meer dan 5 jaar ervaring zit vrijwel iedereen in het middentarief tussen de 45 en 85 euro per uur. Met dat tarief eet je een prima boterham, ook als je niet full time declarabele uren draait (wat geen enkele freelancer doet!).

Dan nog een aantal opmerkingen die ons in ieder geval inspireerden tot verder nadenken. Jullie hopelijk ook!

  • Ik zou veel meer transparantie willen in beschikbare budgetten van de opdrachtgevers. Het wordt tijd dat ook de freelancer meetelt bij loonindexering en inflatie.
  • Krachten (regionaal) bundelen. Samen ben je sterker.
  • Een stylist wordt als kostbaar sluitstuk op de begroting ervaren. Ik moet vaak mijn waarde aantonen en geef daardoor al veel weg.
  • Misschien kunnen jullie achterhalen waarom in de modesector de tarieven voor ontwerpers zoveel lager liggen dan voor bijv. grafisch ontwerpers/architecten/illustratoren e.d. (beroepen met vergelijkbaar opleidings niveau). Zelfs de werving- en selectiebureau's hanteren tarieven die eigenlijk te laag zijn in vergelijken tot vergelijkbare beroepen zoals hier boven genoemd.
  • Tips voor starters:
    • Zoek collega's en concurrenten op. Probeer te leren van je eigen en andermans fouten.
    • Blijf actief in je vakgebied d.m.v. beursbezoeken, shoppings, trendinfo etc.
    • Onderzoek je eigen kwaliteiten, geen enkele stylist is hetzelfde en het is belangrijk dat je je eigen krachten kent.
    • Maar het allerbelangrijkst is plezier hebben in wat je doet!
  • Ik zou het interessant vinden om te horen of alle stylisten inkomen krijgen door een uurtarief in rekening te brengen, of dat er andere manieren zijn om geld te verdienen. Zoals provisies op materialen in het interieurvak, of sponsoring, etc.

Genoeg. Dat wil zeggen: voorlopig. Zoals gezegd is de enquête zo'n ongelofelijke bron van informatie en inspiratie dat we daar voorlopig nog wel even mee door kunnen. De conclusies voor freelancers is in ieder geval helder: ja, je hebt een aanlooptijd nodig en ja, wie doorzet kan er na een aantal jaren goed van eten. Dat het werk niet voor het oprapen ligt is óók heel duidelijk. 

't Is is een mooi vak, maar niet voor watjes.