Excuse my French!

Marthe Hoogland  vrijdag 11 januari 2019

"Excuse my French!" is het trendthema van de januari-editie van de Maison&Objet. Daarbij draait het om de opkomst van de Franse cultuur in de internationale consumenten- en lifestyle scene. Een rijk onderwerp dat de nieuwe Stylink-redacteur en Frankrijkkenner Marthe Hoogland buitengewoon aanspreekt.

Chanel show in French decor #chanel #aw1819 #show #seine #grandpalais #hautecouture 
Show Chanel AW2018-2019 op catwalk in Parijse stijl

De meeste Nederlanders hebben een haat-liefde verhouding met het Frankrijk. We vinden de Fransman (m/v) vaak zelfingenomen en wereldvreemd, maar slaan iedere zomer massaal de tentharingen in Franse campinggrond. Ons motto: doe maar normaal dan doe je al gek genoeg wordt tijdelijk ingeruild voor het nonchalante joie de vivre van de Fransoos. De rijke culturele geschiedenis, de Franse keuken, het stralende weer en het mooie landschap – we genieten ervan met volle teugen.

trend mook Excuse my French - maison&objet January 2019 
Trend Mook bij de januari-editie van de Maison&Objet, te koop op de beurs

Maar het zal je niet ontgaan zijn dat Frankrijk in onrustige vaarwateren verkeert - denk alleen maar aan de gilets jaunes. Bestaat de stereotype Fransman eigenlijk nog wel? Is "je ne sais quoi" plaats aan het maken voor iets nieuws?

French obsession with France

NellyRodi, het trendbureau dat verantwoordelijk is voor de invulling van de trendthema's bij de Maison&Objet, ziet een toenemende internationale interesse voor Frankrijk en de Franse cultuur, een soort fascinatie zelfs. Maar er is geen volk geïnteresseerder in de Franse cultuur dan de Fransen zelf. Franse smaakmakers deinzen ook niet terug voor patriottisme. Al jaren gebruiken Franse artiesten, modehuizen en creatives hun eigen land (en dan met name de hoofdstad) als inspiratiebron.

Een recent voorbeeld hiervan is de Chanel-show voor herfst-winter 2018-2019, zie het beeld bovenaan. Op de catwalk in het Grand Palais deze keer geen waterval, regenwoud of strand, maar nagebouwde Seineoevers met de karakteristieke boekenstalletjes. Let wel: op 200 meter afstand van de échte Seine; een soort Droste-effect van Parijse invloeden dus.

Makers en maakindustrie

En waarom ook niet. Ambacht en de liefde voor materiaal zit de Fransen in het bloed. In Porselein, metaal, textiel, architectuur, gastronomie en Haute Couture – Frankrijk heeft het, en de Franse nijverheid wordt nog altijd gekoesterd. Anders dan in Nederland, heeft Frankrijk sinds 1868 een professionele vakbond voor makers: Ateliers d'art de France.

Les empreintes concept store paris #maker #guild #art #pottery #porcelain #glasses #handmade #craft #paris #store #earring #neck #wood
Collage van items uit Empreintes

Ateliers d'art de France – ook de oprichters van de Maison&Objet – runt de Parijse conceptstore Empreintes, een beeldschoon, niet-te-missen adresje in de Marais. Empreintes verkoopt decoratie- en gebruiksvoorwerpen van de hand van Franse ambachtslieden en straalt in alles liefde voor materiaal, detail, ambacht en community uit. Dat maakt Empreintes uniek - en ontzettend Frans.

Frans zijn is cool

Het is duidelijk dat de Fransen iets hebben om trots op te zijn. Maar wat is dan het je ne sais quoi waar zo vaak aan wordt gerefereerd als het over de Fransen gaat?

Moeiteloze allure
Volgens Vincent Grégoire van trendbureau NellyRodi is je ne sais quoi een niet in woorden te vatten kwaliteit die een moeiteloze allure met zich meebrengt. Een lichtvoetige, chique en karakteristieke stijl die de laatste jaren gretig omarmd wordt door Franse trendsetters. Een stereotype waaraan inmiddels ontelbare boeken, blogs en vlogs gewijd zijn.

Jeanne Damas ines delafressange style caroline maigret paris illustration design : #jeanne #damas #ines #delafressange #caroline #maigret #parisian #style #paris #books #rouje #french
Frenchy influencers: Jeanne Damas poseert kleding van haar eigen merk "Rouje", Midden: Maison - Parisian Chic at home, door Inès De la Fressange, Rechtsboven: Inès de la Fressange, Rechtsmidden: een illustratie uit het boek La Parisienne (ook in het Nederlands), de persoonlijke stijlgids van Inès De la Fressange, Rechtsonder: How to be Parisian van Caroline de Maigret (ook in het Nederlands te verkrijgen)

Influencers – van cliché naar cash
Neem het kledingmerk "Rouje" van twintiger Jeanne Damas. Een paar jaar geleden begon ze als Frenchy-blogger; nu heeft ze een succesvol kledingmerk dat zich compleet baseert op het cliché van de Française. Met teksten als: "Teveel moeite doen is niet sexy", "iedere dag rode wijn drinken is mijn guilty pleasure" hangt de doelgroep - wannabe Parisiennes zoals ikzelf - aan haar lippen. Damas is niet de enige die je ne sais quoi omzet in cold hard cash. Ook influencers zoals Inès Delafressange en Caroline de Maigret passen deze strategie succesvol toe om de polder-parisienne de je ne sais quoi-droom te verkopen.

De Franse paradox

Franse esthetiek is dus (internationaal) gerespecteerd, begeerd en hot. Maar we weten ook dat Frankrijk met kampt met nogal wat maatschappelijke dilemma's. Dan is het opvallend dat de esthetische boventoon van je ne sais quoi weinig, of weinig zichtbaar, geëngageerd is.

Filmstil uit de film La Haine van Matthieu Kassovitz over het leven in de Parijse Banlieus #banlieu #paris #blackandwhite #black #white #vincent #cassel #city #paris
Still uit de film La Haine (1996) van Matthieu Kassovitz over het leven in de Parijse Banlieus

Toch bestaat er in Frankrijk wel degelijk al jaren een culturele beweging die zich niet voegt naar de traditie. De film La Haine uit 1996 (in z'n geheel te zien op YouTube) toonde Frankrijk op z'n rauwst en leverde heftige reacties op. Ook de beroemde/beruchte schrijver Michel Houellebecq schrijft bestsellers over maatschappelijke thema's in Frankrijk. De internationale kaskraker Les intouchables uit 2012 was een stuk gepolijster, maar ook deze film bracht het verschil tussen bevoorrecht en onbevoorrecht - hét maatschappelijke dilemma in Frankrijk - goed in beeld. (Een leuk weetje is dat de film voor een deel is opgenomen in Hotel d'Avaray, de Nederlandse residentie in Parijs.) En zo zijn er meer makers - teveel om op te noemen - die zich afzetten tegen de frivoliteit van je ne sais quoi.

Onder die elegante lichtvoetigheid van je ne sais quoi gaat dus wel degelijk een diepere laag schuil. Het is minder oppervlakkig dan het lijkt. Juist die wrijving maakt Frankrijk voor mij zo eindeloos interessant.

Heb je vragen of wil je reageren op dit artikel? Stuur me dan gerust een mailtje: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Rood, wit, blauwe omslag met gezicht van het nummer Bleu van de Franse DJ Worakls #blue #white #red #eyes #face #french #forehead #gaze
Rood, wit, blauwe omslag met gezicht van het nummer Bleu van de Franse DJ Worakls


Over Marthe Hoogland
Marthe studeerde Franse taal- en letterkunde in Leiden en Parijs voordat ze zich toelegde op interieur. Ze werkt sinds november 2018, naast haar praktijk als interieurontwerper, als redacteur voor Stylink. Marthe op Instagram: @marthe_hoogland