Van stage naar beroep - waar begin je na je studie?

Leonie van Bentum  maandag 07 augustus 2017

Waar kom je terecht als je op zoek gaat naar een stage en wat wordt nou eigenlijk je beroep na een hbo-studie experience design? Leonie van Bentum, die afgelopen halfjaar stage liep bij Stylink, deelt haar ervaringen én vragen. 

omwegen: van kunstacademie naar beroepspraktijk - illustratie: Leonie van Bentumillustratie: Leonie van Bentum

Ik ben Leonie van Bentum, 25 jaar. Dit jaar studeer ik af als experience designer op Fontys Hogeschool van de Kunsten in Tilburg, daarvoor studeerde ik cum laude af in interieur bij Nimeto in Utrecht. Ik richt me in mijn opleiding dus op beleving. Klinkt dat misschien wat vaag en breed? Dat is het ook: het kan zowel grafisch als digitaal of ruimtelijk zijn, en meestal combineer ik alles. In dit blog vertel ik over mijn ervaringen met stages en mijn zoektocht naar wat ik nou eigenlijk wil. Dat is nog niet zo simpel!

Stagehorror in drie bedrijven

Een hele beleving
Het was maart 2016 en het vierde jaar van de kunstacademie kwam steeds dichterbij. Bijna mocht ik gaan stage lopen. Ik keek daar erg naar uit: eindelijk weer het werkveld in! Ik begon al vroeg met mijn zoektocht naar een stageplek: veel solliciteren, weinig respons. Van de meeste bedrijven hoorde ik helemaal niets; soms kreeg ik een mailtje met het bericht dat ik niet in het profiel zou passen. Gelukkig was er een bedrijf dat met me in gesprek wilde, een bedrijf die belevingen in publieke ruimtes ontwerpt. Ik werd er helemaal enthousiast van! Het gesprek was leuk, ik voelde me welkom, er was duidelijk een klik van beide kanten en het sloot ook nog goed aan met de opleiding. Helemaal blij was ik. Ze waren positief, maar konden pas definitief een 'go' geven als er een project door zou gaan. Of ik over een paar maanden weer even contact wilde opnemen. Toen ik dat verschillende keren had gedaan had en er nog geen duidelijkheid was voelde ik de bui al hangen. Balen natuurlijk, maar goed - ik pakte de draad weer op.

S t r o e f
Het volgende bedrijf waar ik op gesprek ging was een bureau op het gebied van interieurontwerp, wat iets meer aansluit op mijn interieuropleiding. Het bureau was in een oud landgoed gevestigd, onduidelijk was in welk gebouw ik moest zijn - dat stond niet op de website. Na lang zoeken op het terrein besloot ik toch maar even te bellen. Dat gaf een valse start. Het gesprek verliep stroef, ze hadden mijn portfolio niet eens bekeken, ik had het gevoel dat ik op de proef werd gesteld en werd enorm onzeker. Het duurde en duurde maar, ik had er totaal geen goed gevoel bij en was blij toen ik weer naar huis mocht. Toen ze een paar dagen later telefonisch lieten weten dat ze het zo'n goed gesprek hadden gevonden viel mijn mond open van verbazing. Zo vriendelijk mogelijk heb ik gezegd dat ik er toch vanaf zie. Hier wilde ik geen stage te lopen - ik had dus nog steeds niets.

Zet het zelf maar op!
Vervolgens kwam ik terecht bij een evenementenbureau. Deze keer was het wel gelukt met solliciteren en mocht ik beginnen in augustus; iets eerder dan gebruikelijk zodat ik mijn stageperiode kon verlengen. De eerste dag meldde ik bij de receptie dat ik op de mediagroep/communicatie afdeling zat. Die bleek er niet te zijn. Ik zou dan op de marketingafdeling thuis horen werd er verteld. Vreemd. Ik had gelijk een raar gevoel in mijn buik. Ik deed echt mijn best om er alles uit te halen wat er in zat. Ik keek het een paar weken aan.

Toen ik nog steeds geen creatieve opdrachten had mogen doen en er niemand bleek te zijn waar ik me aan op kon trekken vroeg ik om een gesprek met mijn stagebegeleider. Die vertelde me dat ik die creatieve afdeling helemaal zelf mocht opzetten, er was zelfs een potje voor. Als ik meer ervaring had gehad was het misschien heel tof geweest, maar ik was nog stagiair! Er waren geen andere oplossingen voorhanden en ik besloot te stoppen. Met een kwartier stond ik buiten, pasje ingeleverd - alles. Ik had niet eens de andere stagiaires en collega's gedag gezegd.

Ineens had ik geen stage meer. Om geen tijd te verliezen mocht ik gebruik maken van de regeling om eerst af te studeren op school en het tweede half jaar de stage te lopen. Tijdens het afstuderen heb ik een stage kunnen regelen voor februari, bij Stylink. Tadaa - hier ben ik dan. Gelukkig had ik hier wel een hele goede stageplek en is het allemaal goed gekomen. Ik moet nog een onderdeel herkansen van mijn afstudeerproject en dan heb ik ook mijn diploma in de pocket. Dan heb ik dus mijn studie afgerond en komt de grote vraag naar boven: wat wil ik?

beroepsorientatie kunstacademie // illustriatie: Leonie van BentumIllustratie: Leonie van Bentum

Beroepsoriëntatie: specialiseren of niet?
Natuurlijk krijg je diverse handvatten op de opleiding, zoals beroepsvoorbereiding, stages en bedrijfsbezoeken. Ondanks dat je heel breed wordt opgeleid, wordt er eigenlijk wel van je verlangd dat je een specialisatie kiest. Je hoeft geen vakken te laten vallen, je kunt zelf docenten kiezen voor begeleiding maar het komt over alsof je niet 'alles' mag doen want Less Is More. Zo gaat bijvoorbeeld de een voor sound en de ander voor textiel. Why? Niet iedereen zit daar op te wachten. Soms ben je er nog niet helemaal uit of je werkt gewoon graag met meerdere disciplines, zoals ik. Dan is het best moeilijk om een baan te zoeken.

De meeste alumni komen namelijke terecht bij grote ontwerp studio's waar voornamelijk veel grafisch werk wordt gemaakt. Websites maken, apps en huisstijlen waarbij strategie, marketing, branding centraal staan. Eerlijk gezegd loop ik daar niet warm voor. Ik hou er niet van om de hele dag achter de computer digitaal te ontwerpen. Ik wil graag met mensen in contact zijn zonder dat ik een engeltje en een duiveltje op mijn schouder heb die het niet eens worden over hoe commercieel ik moet zijn. Ik ben meer sociaal; ik wil mensen helpen, de wereld helpen.

De kernvraag: wat wil ik?
Mijn zoektocht gaat dus verder, nu niet naar stageplaatsen maar naar de kernvraag: wat wil ik?

Verschillende scenario's gingen voorbij. Visual reporter, interieurdesigner, docent handarbeid? Creatief therapeut? Het was allemaal mwah - en vooral een hoop chaos in mijn hoofd. Ik moet het gewoon anders gaan bekijken. Welke eigenschappen vind ik het meest interessant binnen de verschillende richtingen en projecten? Waar moet mijn baan aan voldoen?

Met stip boven aan: sociaal, mensen helpen én iets met creativiteit.

Bestaat er zoiets? Ja daar geloof ik heilig in! Maar waar ik precies naar zoek of hoe zal ik het noemen weet ik niet precies. Misschien ontwerpen vanuit de gebruiker voor de gezondsheidzorg? Ik zoek nog even verder!

Portfolio

Project: Wachtkamer
Zo heb ik een project gemaakt over wachtkamers, een plek waar we eigenlijk allemaal wel ervaring mee hebben. Wachten op dat ongemakkelijke stoeltje tot je eindelijk je naam hoort en aan de beurt bent. Ondertussen komen er nieuwe mensen bij, hangt er een akelige stilte, en wordt amper gedag gezegd. De tijd lijkt langzamer te gaan; je wordt onzeker en vraagt je af hoe lang het nog zal duren, terwijl je de tijd probeert de doden. In mijn project wilde ik onderzoeken hoe je van de wachtkamer in de zorg een aangename ruimte maakt?

wachtkamer - portfolio Leonie van Bentum #wachtkamer #design #experiencedesign

Om te herstellen is het belangrijkste dat je je goed voelt en dat begint vaak bij je hart. Gewoon jezelf kunnen zijn. Je mag je af en toe wel even niet zo lekker voelen, even toegeven aan de situatie of jezelf terug trekken zonder dat je mensen hoeft aan te kijken. Behoefte hebben aan privacy.

Dit is allemaal mogelijk in de installatie die ik heb ontworpen. Het zorgt voor een geheel nieuwe indeling, beleving in kleur, geur en geluid waarin privacy en intimiteit centraal staan. Toepasbaar en aanpasbaar voor verschillende wachtruimtes. Het textiel is 'imperfect' gekleurd met sap van verschillende soorten fruit, de gordijnen komen vanuit het hart van de ruimte, het hart van alle dingen.

Wat ik zo bijzonder aan dit project vind is dat veel mensen het herkennen. Hoe tof zou het zijn als dit uitgevoerd kan worden?

wachtkamer // portfolio Leonie van Bentum #interieur #wachtkamer #experience #design

Afstudeerproject: Alzheimer
Ondertussen was ik in mijn vrije tijd gaan werken bij ouderen als huishoudelijk hulp. De band die je dan opbouwt met deze mensen vind ik ontzettend mooi - iets wat ik vooraf niet had verwacht. Zo kwam ik in aanraking met dementerenden; voor mij een volkomen nieuwe belevingswereld die enorme indruk op me heeft gemaakt. Ik besloot dat Alzheimer mijn afstudeeronderwerp moest gaan worden.

Ik maakte beeldend werk waar ik aan de hand van zes objecten de kijker meeneem in het overlappende deel van de vijfhoek en alles wat ertussenin zit. De verschil- lende stadia van Alzheimer, de gevolgen voor partners, familie etcetera, maar ook: wat kan ik als ontwerper betekenen voor alzheimerpatiënten?

het verzonken ik #alzheimer #art #portfolio Leonie van Bentum

De twee vijfhoeken zijn geïnspireerd op de MMSE (Mini-Mental State Examination), een test waarbij je de vermoedelijke alzheimerpatiënt vraagt twee vijfhoeken te tekenen die elkaar overlappen. Aan het resultaat kun je zien wat er in de hersenen is aangetast door de Ziekte van Alzheimer.

Elk object heeft een eigen verhaal en gedicht. Eén ervan licht ik even uit:

Een meneer in de laatste fase van Alzheimer had nog een groot passie: schilderen. Vroeger schilderde hij bijna fotorealistisch, later wat eenvoudiger en abstracter maar de passie bleef. Nadat ik toestemming had van hemzelf en zijn familie, heb ik hem mogen filmen terwijl hij schilderde. Een heel bijzonder moment. Ik heb hierover ook ik een gedicht geschreven.

Langzaam vergeten bang zijn
en het weten
Kleuren veranderen
maar de passie zal blijven
Fijn om de tijd mee te verdrijven
tekenen en schilderen
met talent
ook met Alzheimer want
gevoel wordt niet dement

het-verzonken-ik #alzheimer #art #portfolio Leonie van Bentum

Door op deze manier de omgeving te benaderen en herkenbaarheid te genereren hoop ik meer verbondenheid en begrip te creëren tussen alzheimerpatiënten en hun omgeving. Zodat het leven mooier, gemakkelijker en fijner zal worden voor alzheimerpatiënten én hun omgeving.

Meer informatie over dit project - en de rest van mijn portfolio - kun je vinden op mijn website.