Wereldexpo @ Het Nieuwe Instituut

Monique Tieleman  maandag 04 mei 2015

Op 1 mei opende in Milaan de Wereldexpo 'Feeding the Planet. Energy for Life'. Naar aanleiding hiervan komt Het Nieuwe Instituut met een uitgebreid programma exposities en lezingen rond het thema Wereldtentoonstelling. Monique Tieleman bezocht & fotografeerde de exposities, die tot 23 augustus in Rotterdam te zien zijn: Wat is Nederland - 14 deelnames aan de Wereldtentoonstelling, Glas - voertuig van vooruitgang en Tuin van Machines. 

HNI-WorldExpo-20150425-12aOntwikkelingen in het ontwerpveld worden zichtbaar gemaakt door onder andere Maarten Baas. 

Tijdens een Wereldtentoonstelling presenteert een land of gemeenschap de laatste ontwikkelingen op het gebied van wetenschap en industriële productie in verhouding tot culturele en sociale vooruitgang. Ieder paviljoen weerspiegelt zijn nationale identiteit en tegelijkertijd zijn morele, politieke of economische overwicht.

HNI-WorldExpo-20150425-18aTekenaar Opland maakte voor de wereldtentoonstelling (Brussel 1958 / Montreal 1967) prachtige cartoons over  de welvaartsstaat. 

De Wereldtentoonstellingen hebben iconische bouwwerken als de Eifeltoren in Parijs en het Atomium in Brussel opgeleverd. Telkens werd een toekomstbeeld gepresenteerd waarin technologische innovatie het onbereikbare dichterbij bracht. Hierin lag een grote rol voor ontwerpers. Voor Het Nieuwe Instituut was dit aspect de drijfveer voor het ontwikkelen van het uitgebreide programma.

Wat is Nederland - 14 deelnames aan de Wereldtentoonstelling
Curator Stephan Petermann (OMA-AMO) schetst in deze tentoonstelling een portret van 14 Nederlandse bijdragen sinds 1910.

HNI-WorldExpo-20150425-13a
Er valt veel te zien en ook veel te lezen op de tentoonstelling Wat is Nederland. Naast maquettes, foto's, film en producten zijn er ook veel artikelen en correspondentie over de verschillende meningen aangaande de deelname van Nederland aan de Wereldexpo. Zo is er bijvoorbeeld de correspondentie tussen Theo van Doesburg aan de verantwoordelijke de Bie Leuvelink Tjeenk (1924) over een verzoek van een bijdrage van 10.000 gulden vanwege 'bad pecuniary conditions' ten behoeve van de deelname door De Stijl Groep. Neem zeker even de tijd om alles door te nemen want de verhalen door de jaren heen zijn bijna humoristisch te noemen.

HNI-WorldExpo-20150425-12a
↑ Speciaal voor de tentoonstelling in Het Nieuwe Intituut zijn er maquettes gemaakt van de Nederlandse paviljoens door de jaren heen. Ook is de originele maquette te zien van de World Expo in Sjanghai 2010 en zelfs het model van de presentatie in Milaan 2015. Voor deze expo heeft Nederland geen paviljoen laten bouwen maar koos voor een Parade/Festival waar gedachten en smaakpapillen worden gestimuleerd en geprikkeld: ShareGrowLive, the Dutch way. ↓  

HNI-WorldExpo-20150425-13a

HNI-WorldExpo-20150425-14a
Het (werkend) carillon uit de carillontoren van de wereldtentoonstelling in Brussel in 1958.

HNI-WorldExpo-20150425-15a
Bij ieder paviljoen wordt in de expositie een bepaalde invalshoek belicht. Zo is in 1937 de deelname van religie van groot belang en is er bijzondere aandacht voor kerkelijke kunst in Nederland maar zijn er later ook zeer bijzondere en confronterende foto's te zien. 

GLAS - voertuig van vooruitgang
Deze expositie toont niet alleen de ontwikkeling van het oudste door mensen vervaardigde materiaal maar ook hoe glas al eeuwenlang een motor achter de vooruitgang is. Een bijzondere combinatie van technische producten, design en kunst. 

HNI-WorldExpo-20150425-5a

 ↑Van oud tot nieuw design en van wetenschappelijk tot technologisch; de evolutie van de chemische formule van glas is de basis voor allerlei innovaties. ↓ 

HNI-WorldExpo-20150425-6a

HNI-WorldExpo-20150425-7aDe 1L Carafe is vrij recent werk van David Derksen. 

HNI-WorldExpo-20150425-8a
In eerste instantie gebruikt ter decoratie, en pas toen de technologie zover was toegepast als onderdeel van machines. 

HNI-WorldExpo-20150425-9a

↓ De evolutie van glas loopt van de lens en de telescoop naar de buis en de X-ray. ↓

HNI-WorldExpo-20150425-10a

HNI-WorldExpo-20150425-11aGlas blijft een bijzonder materiaal maar vooral in combinatie met licht blijft het fascineren.

De geschiedenis wordt laten zien aan de hand van objecten uit de collecties van het Teylers Museum, Museum Boerhaave en het Glas Museum Leerdam maar ook worden er de allernieuwste innovaties getoond. Vooral laat de expositie zien hoe eigentijdse designers samenwerken met wetenschappers maar ook zelf tot nieuwe innovaties komen. GLAS is een zeer bijzondere, leerzame en mooie expositie. Hoewel de tentoonstelling niet heel groot is, is er veel te zien en heel veel te leren.  

Tuin van Machines
In de tentoonstelling Tuin van Machines loop je door een wereld waarin de tegenstelling tussen natuur en technologie is opgeheven en kunstmatige en natuurlijk wezens samenleven binnen een nieuw ecosysteem.

HNI-WorldExpo-20150425-0
In 1900 was Galerie des Machines een belangrijk onderdeel van de eerste wereld expo's: het was de plek waar de nieuwste vormen van mechanisatie werden gepresenteerd aan het publiek. De tentoonstelling Garden of Machines in Het Nieuwe Instituut showt een radicale visie op de toekomst. 

HNI-WorldExpo-20150425-1

HNI-WorldExpo-20150425-1a

HNI-WorldExpo-20150425-2a

HNI-WorldExpo-20150425-3a

HNI-WorldExpo-20150425-4a

De expositie Tuin van Machines is een beleving op zich. Een wereld waar natuur en technologie is verenigd. Bij sommige onderdelen is de gedachte bijna claustrofobisch maar vanuit het oogpunt duurzaamheid als onderdeel van een ecologisch geheel creëert het nieuwe mogelijkheden voor mens en dier en dus hele ecosystemen. 

Naast deze exposities is er een breed programma aan lezingen en debatten met onderwerpen uiteenlopend van materiaal, algoritmes, de crisis en zelfs de wens om de wereld expo in 2025 naar Rotterdam te halen. Een serie debatten vindt plaats tijdens de expo in Milaan. Het thema 'Feeding the Planet. Energy for Life' was aanleiding om de brief van voormalig Europees landbouwcommisaris Sicco Mansholt uit 1972 opnieuw te versturen met de vraag hoe vooraanstaande personen uit wetenschap, politiek en agrarische sector en activisten reageren op een brief uit 1972. De antwoorden op Mansholts brief met radicale ecologische koerswijziging zijn de aanleiding voor deze debatten. 

Expositie Innovation at the World Expo 1851 - now (Wat is Nederland, GLAS en Tuin van Machines)
26 apil t/m 23 augustus 2015
Het Nieuwe Instituut, Rotterdam
Ook voor kinderen zijn er diverse activiteiten gepland. Kijk voor een compleet overzicht van lezingen en activiteiten op de website van Het Nieuwe Instituut

World Expo 2015 Milaan                                    
1 mei t/m 31 oktober 2015  
meer info via Expo2015
meer info over Holland World Expo ShareGrowLive op deze website