Stylink goes Textielmuseum; een verslag

Monique Tieleman  dinsdag 06 mei 2014

Naast gezellig netwerken zijn het delen van kennis en inspiratie de twee hoofddoelen voor Stylink om de Stylinktours te organiseren. Het Textielmuseum nodigde ons uit om de expositie over 100 jaar textiel in het interieur te bezichtigen en op 24 april bezochten we het museum met een groep interieurprofessionals, dessinontwerpers en andere geïnteresseerden. We kregen een rondleiding door het hele complex en bezochten de exposities Living Spaces, Body Jewels en de kersverse tentoonstelling van het werk van Kustaa Sake. In het TextielLab zagen we ontwerpers en productontwikkelaars aan het werk en kregen we uitleg over de verschillende vormen van textielbewerking, zowel van vroeger als innovatieve ontwikkelingen.

Stijlkamer-1965-1980-2foto: Saskia Rekmans van C-in

Rondleiding door verleden, heden en toekomst
We werden in twee groepen door het complex rondgeleid. De rondleiding gaf een absolute meerwaarde en de deskundige begeleiders gaven een heel divers inzicht in werkwijzen, technieken en materialen. Zo werd er verteld over de lange geschiedenis van de fabriek en het ontstaan van het complex, de nieuwbouw uit 2008 maar ook over de architectuur, materiaalgebruik, lichtinval en de vooruitgang door stoommachines.

2-Textielmuseum-rondleidingEen oud weefgetouw in de expositie van de dekenfabriek.

4-Textielmuseum-rondleiding

Als de oude weefgetouwen worden aangezet merk je wat een herrie dit veroorzaakt. Het lawaai moet vroeger enorm geweest zijn met de honderden weefgetouwen in één ruimte.

5-Textielmuseum-Rondleiding-passementenOp de afdeling passementen wordt zeer divers band- en lintwerk ontwikkeld en gemaakt. Zo zat hier een medewerker van Jan Taminiau wekenlang te experimenteren om tot een specifiek ontwerp band te komen voor de linnencollectie (links).

6-Textielmuseum-rondleiding
De signage van de verschillende afdelingen geeft een bijzonder effect op de muren van het museum. Ook hier zie je een mooi samenspel van oud en nieuw.

Kennis en materiaal in de bibliotheek
Als je aan textiel denkt, denk je al snel aan katoen, wol, linnen en misschien aan polyester. Maar tegenwoordig zijn er zoveel meer materialen die worden toegepast in textiel. In de bibliotheek van het Textielmuseum staat een kast met allerlei materialen die worden gebruikt om textiel een bepaalde eigenschap te geven. Zo vind je hier veel producten uit gewassen maar ook glas, koper, carbon en gerecyclede materialen. Er zijn ook variaties te zien en bijna alles mag je aanraken en onderzoeken. Verder zijn er honderden boeken met materiaalbeschrijvingen en -toepassingen, boeken met textielkunst, collectieboeken van bekende ontwerpers/merken en vind je er boeken met technieken om textiel te verwerken en te verven. In de klimaatkast liggen eeuwenoude boeken en speciale exemplaren opgeslagen.

7-Textielmuseum-rondleidingIn de materiaalkast vind je allerlei voorbeelden van verwerkte materialen. En je mag alles aanraken!

materiaalkast
foto: Saskia Rekmans van C-in

8-Textielmuseum-rondleiding
Veel oude en bijzondere boeken worden in de speciale klimaatkast bewaard.

Innovatie in het TextielLab
Het TextielLab is het werkend deel van het museum. Hier zie je moderne weef-, brei- en borduurmachines aan het werk voor ontwerpers en kunstenaars die nieuwe technieken ontwikkelen of bijzondere materiaalcombinaties maken. Ook zie je hier talloze voorbeelden van onder andere jaquard, ajour, 3d-breien, lasersnijden en tuften. Niet iedereen mag zomaar iets in het Textiellab ontwikkelen. Onder leiding van productontwikkelaars worden alleen die projecten ontwikkeld die iets bijdragen aan het museum. Gebruik van kennis en machines in ruil voor kennis en innovatie.

11-Textielmuseum-TextiellabNathalie van der Veen is interieurarchitect en studeert textielontwerp aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. In het Textiellab ontwikkelt zij een textielcollectie als afstudeerproject, bestaande uit producten voor het interieur.

12-Textielmuseum-Textiellab
Het Textiellab heeft een aantal productontwikkelaars in dienst die nauw samenwerken met ontwerpers en kunstenaars. Eventuele aanpassingen aan ontwerp of techniek zijn direct in de computer in te voeren en op die manier ook direct op de werkvloer uit te voeren. Samen met productontwikkelaar Stef Miero bespreekt Natalie van der Veen het weefsel dat net van de machine is gehaald.

13-Textielmuseum-Textiellab
Er zijn vele lapjes met voorbeelden te zien van de diverse technieken die in het Textiellab zijn ontwikkeld. Dit is een voorbeeld van laserbewerking.

14-Textielmuseum-rondleiding
Door het toepassen van verschillende materialen en technieken worden nieuwe vormen gecreëerd. Zo is er een driedimensionale trui te breien en zijn driedubbele weefsels te weven waardoor de verschillende lagen elkaar vervormen.

15-Textielmuseum-rondleiding

16-Textielmuseum-Textiellab

De medewerkers van het museum zijn, voor zover het werk toelaat, altijd bereid vragen te beantwoorden. Tuften is weer een heel andere techniek. In eerste instantie is er verwarring over de voor en achterkant van het kleed maar toelichting door de maakster geeft hier duidelijkheid. Onder druk van lucht wordt draad door het textiel geschoten. De grootte van het gat van het machine zorgt ervoor hoe ver het draad uitsteekt. De invloed van de hand van de maker is hier ook van invloed op, hoe harder deze drukt hoe meer het uitsteekt. Als er een mes op het apparaat zit zorgt dit er automatisch voor dat het draad wordt afgesneden. Is er geen mes aanwezig dan worden het lussen. Daar waar draad korter moet dan getuft, wordt het op maat geschoren.

Living Spaces wegens succes verlengd tot juni

17-Textielmuseum-Living-Spaces-MakkinkBey

18-Textielmuseum-Living-Spaces-MakkinkBey

Makkink & Bey zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de expositie Living Spaces en voor de ontwikkeling van de conceptkamer Huisraad. In deze conceptkamer laten de ontwerpers hun visie op wonen in de toekomst zien met als uitgangspunt 'licht reizen, groots verblijven'.

19-Textielmuseum-Living-SpacesStyliste Hanneke Verschuren in de stijlkamer 1900 - 1920

20-Textielmuseum-Living-Spaces
1910 - 1929 theedoek, potdoek, glazendoek, kommendoek, fonteindoek linnen, geweven, geborduurd

Stijlkamer-1950-1965-2

↑↓ Stijlkamer 1950-1965 (foto's: Saskia Rekmans van C-in)

Stijlkamer-1950-1965

Stijlkamer-1965-1980-1 2Stijlkamer 1965 - 1980 onmiskenbaar in de oranje en bruine tinten (foto's: Saskia Rekmans van C-in) 

22-Textielmuseum-Living-Spaces
Net buiten de stijlkamers heeft Makkink & Beij een conversation piece geplaatst dat de desbetreffende stijl terugbrengt naar de huidige tijd. In dit geval betreft het Clay Chair (prototype, 2007 )van Maarten Baas. Ter ondersteuning van de tijdweergave worden bij de diverse stijlkamers filmpjes getoond. Hoe kan het anders dan dat je bij deze periode beelden laat zien van een uitzending van Avro's Toppop uit 1975.

stijlkamer-1990-2010-3

stijlkamer-1990-2010-2

Stijlkamer-1990-2010
Stijlkamer 1990 - 2010 (foto's: Saskia Rekmans van C-in)

Body Jewels
De expositie Body Jewels op de eerste verdieping van het museumgebouw geeft een overzicht van ontwerpen en ontwikkelingen op gebied van sieraden. Het museum toont producten uit eigen collectie en spraakmakende collectieopdrachten gemaakt in het Textiellab. De collectie wordt in vier thema's getoond die dwars door de tijd lopen: Lijnenspel, Ambacht, Dierenrijk en Verhalen. Tijdens het bezoek aan de expositie rijst wel de vraag wanneer iets een sieraad is en wanneer een kledingstuk.

body-jewels3Alet Pilon (foto: Saskia Rekmans van C-in)

body-jewels2
Alet Pilon (foto: Saskia Rekmans van C-in)

body-jewels1
Alet Pilon (foto: Saskia Rekmans van C-in)

25-Textielmuseum-BodyJewels-Winde-RienstraDe nieuwe modecollectie van Winde Rienstra, getiteld 'Stjerren oan it Fimamint', is grotendeels ontwikkeld in het TextielLab en is een echte 'eye catcher' in de tentoonstelling. De ontwerpen verwijzen naar haar wortels in Friesland, maar ook naar het planetarium van Eise Eisinga in Franeker.

26-Textielmuseum-BodyJewelsMinimal Dress van Digna Kosse (2009-2010)

27-Textielmuseum-BodyJewels
'Draagbaar Objekt' door Lam de Wolf

28-Textielmuseum-bodyjewels

29-Textielmuseum-BodyJewels
Halssieraad van Mechie Voermans

Kustaa Saksi - Hypnopompic
In de serie 'Highlights uit het Textiellab' showt het museum acht wandkleden van de Finse kunstenaar Kustaa Saksi. Deze zijn allen op de Jaquard weefmachine in het TextielLab gemaakt en schetsen het 'droomachtige bewustzijn tussen waken en slapen'. In de serie kleden met de titel 'Hypnopompic' verwerkte Saksi beelden uit de natuur maar ook surrealistische vormen uit zijn frequente aanvallen van migraine.

30-Textielmuseum-Kustaa-SaksiOverzicht van de expositie Hypnopompic. In de kleden zijn natuurlijke en synthetische garens gebruikt: viscose, lurex, metallic, alpaca, wol en mohair.

31-Textielmuseum-Kustaa-SaksiEen detail van één van de kleden uit de collectie van Kustaa Saksi, een combinatie van surrealistische vormen en beelden uit de natuur.

TextielShop
In de textielshop verkopen ze diverse museumgoodies zoals de bekende theedoeken. Er zijn ook items van bekende ontwerpers te koop die in het Textiellab zijn ontwikkeld. Daarnaast vind je onder andere boeken en bollen garen om zelf je trui te breien. Eén van de belangrijkste boeken die op dit moment te koop is is het net verschenen Yearbook 2013 waarin alle vorig jaar ontwikkelde collecties uit het TextielLab samen zijn gebracht. Dit Yearbook 2013 is door professionals digitaal aan te vragen bij het Textielmuseum. Erg handig als naslagwerk voor je blog bijvoorbeeld.

9-Textielmuseum-TextielshopDe Textielmuseum-theedoeken zijn te koop in de Textielshop.

Expertmeeting
Het Textielmuseum nodigde ons ook uit deel te nemen aan de Expertmeeting die naar aanleiding van de expositie Living Spaces werd georganiseerd. De Expertmeeting, die doorgaans tweemaal per jaar plaatsvindt, gaf toegang aan 100 professionals en geïnteresseerden die presentaties voorgeschoteld kregen van twee zeer verschillende experts die later in het debat ook weer raakvlak bleken te hebben. De eerste presentatie werd gegeven door Evelyne Merkx. Voorheen onderdeel van bureau Merkx+Girod gaat zij sinds begin 2013 alleen verder als Merk X. Merk X richt zich op architectuur, interieurarchitectuur en textiel- en meubelontwerp voor zowel particulieren als grote complexe interieuropgaven. Zo zijn opdrachtgevers onder andere Artis, Concertgebouw, CS Amsterdam en de zeer bijzondere boekhandel van Selexyz in de voorheen Dominicanerkerk in Maastricht. Schitterende ontwerpen en materialen die zowel nieuwbouw als renovatie behelzen. Merk X geeft aan historisch belang altijd als uitgangspunt te nemen maar dit niet koste wat kost terug te brengen indien dit verloren is gegaan. Als voorbeeld noemt zij een advocatenkantoor op de Herengracht waar ooit tromp l'euils op de wanden pronkten maar door een radicale renovatie door een Belgische bankier de wanden strak geplamuurd werden. In plaats van de geschiedenis te herstellen wordt, mede in belang van het budget, gekozen de grandeur van het pand terug te brengen maar dan met nieuwe speciaal ontwikkelde materialen in de vorm van capetten en wandbekleding. Het resultaat was verbluffend.

32-Textielmuseum-Expertmeeting-MerkXMateriaalonderzoek en testlappen van Merk X ontwikkeld in het Textiellab.

Het duo RAVAGE begon hun presentatie met de kroning van Queen Elizabeth en de dood van Stalin. Daarna stapten zij over naar Napoleon. In hun presentatie was niet zozeer het eindresultaat van belang als wel hun inspiratiebronnen. Het gaat om het behouden van kinderlijke onschuld en creativiteit met een fascinatie voor alles wat glimt. De medeoprichters van Trend Union startten hun carrière, na hun studie aan de Arnhemse Kunstacademie, als modeontwerpers. Nu wonen ze al jaren in een kasteel in Frankrijk waar ze vele jonge ontwerpers onder hun hoede nemen. Onder deze stagiaires onder andere Job Smeets van Studio Job en Victor & Rolf. Hun eigen werk is groots, bijna pompeus, en bevat productontwerp, vormgeving en interieurontwerp. Het allerbelangrijkste dat zij iedereen meegeven is jezelf te cultiveren en iedere dag een tekening te maken. 'Exercise de style!'

33-Textielmuseum-Expertmeeting-RavageArnold van Geuns en Clemens Rameckers van het internationale label RAVAGE aan het begin van hun wervelende presentatie.

Twee totaal verschillende presentaties en stijlen die samen zorgden voor een avond vol humor, inspiratie en prachtig werk. De Expertmeeting werd afgesloten met een kort debat over de tentoonstelling en de visie van de experts. Opmerkelijk was het feit dat allen ooit een groot bureau hadden bestierd maar nu als freelancers werkten. Algemeen oordeel hierover was de hoeveelheid vrijheid die zij hierdoor hadden gekregen en dat dit vele voordelen opleverde.

Het was een superdag! Wij danken het Textielmuseum voor de hartelijke ontvangst en voor de leerzame en interessante rondleiding. We komen graag nog eens terug!

borrelBorreltje na afloop (foto: Saskia Rekmans van C-in)

Het Textielmuseum in Tilburg is van dinsdag tot en met zondag te bezoeken. Iedere 1e en 3e zondag van de maand organiseren zij uiteenlopende workshops voor jong en oud. De expositie Living Spaces is wegens succes verlengd en is nog tot 1 juni te bezoeken. 

Wil je op de hoogte blijven van door Stylink georganiseerde evenementen? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!