Artek en Vitra - match made in heaven?

Monique Tieleman  donderdag 13 maart 2014

Het Finse Artek bestaat sinds 1935 en was sinds 1992 in handen van de Zweedse investeringsmaatschappij Proventus.'Als je Artek ooit wilt verkopen, bel mij dan' zei Rolf Fehlbaum, lid van de raad van bestuur van Vitra, zo'n 18 jaar geleden. In 2013 kwam het telefoontje. De investeringsmaatschappij wist geen toegevoegde waarde meer te brengen aan Artek en wilde het bedrijf van de hand doen. Een uiterst geheime en spannende periode brak aan met als resultaat de overname van Artek door Vitra. Het leek op een 'match made in heaven' toen ze erachter kwamen dat beide partijen zelfs hetzelfde font gebruiken voor hun logo en communicatie. 

Artek1Armchair 41 en Stool 60 zijn ontwerpen van Alvar Aalto uit respectievelijk 1932 en 1933. Beide bestaan uit het specifieke gebogen Finse beukenhout.
beeld via www.artik.fi 

De oprichter van Artek is niemand minder dan architect Alvar Aalto. Samen met echtgenote Aino, kunstpromotor Maire Gullichsen en kunsthistoricus Nils-Gustav Hahl had hij het idee 'meubelen te verkopen en een moderne cultuur van wonen te promoten via tentoonstellingen en andere educatieve middelen'. Vijf jaar lang experimenteerde hij met een bevriende meubelmaker voordat het eerste meubelstuk in productie werd genomen. Bijzonder aan dit meubelstuk is de solide houten gebogen L-poot die door druk van warmte en stoom werd ontwikkeld. Hout en functionaliteit zijn typische kenmerken van de collectie. Tot op heden werkt Artek nog steeds met dezelfde productiefabriek. Mede door de overname hebben zij zelfs de fabriek in Finland kunnen kopen waardoor nieuwe mogelijkheden tot groei zijn ontstaan.

Artek2901 Tea Trolley - Alvar Alto 1936

Tot voor kort had Artek een beperkt aantal klanten buiten Finland. In 2006 besloot het bedrijf internationaal te gaan en opende een eerste salesvestiging in Japan. Daarop volgde in 2009 New York en later Stockholm en Berlijn. Deze stap betekende een begin van nieuwe samenwerkingen met grafisch ontwerpers, kunstenaars en architecten. Een voorbeeld daarvan is de presentatie tijdens Salone di Mobile 2007 waarvoor architect Shigeru Ban een paviljoen ontwierp. In 2009 werd Artek gevraagd de inrichting van het cafetaria tijdens de Biennale di Venezia te verzorgen. Kunstenaar Tobias Rehberger werd gevraagd mee te werken. Hij maakte een interieur bestaande uit geometrische vormen en contrasterende kleuren waarvoor hij zelfs een 'Golden Lion' won. Ook met retailers wordt er samenwerking gezocht. Zo is er een speciale band met Andreas Murkudis in Berlijn. Over de overname zegt Mirkku Kullberg, bestuursvoorzitter van Artek: 'dit is een fantastische opportuniteit voor de Finse designsector en een grote stap voor Artek, die het bedrijf naar een hoger niveau tilt.' In het gedachtengoed van Aalto blijvend, is het volgens Fehlbaum belangrijk dat Artek de voortrekkersrol als commercieel-cultureel project kan uitbreiden en zijn werk kan voortzetten. Nog steeds wordt het manifest van Aalto voor de start van het bedrijf gebruikt als inspiratiebron.

Artek3Artek's CEO Mirkku Kullberg tijdens de perspresentatie bij Vitra

Inmiddels is het hoofdkantoor van Artek verhuisd van Helsinki naar Berlijn waar ze hun intrek hebben genomen in de bovenste twee verdiepingen van het 'Der Tages Spiegel' gebouw. Van daaruit blijft Artek als afzonderlijke eenheid en met een geheel eigen collectie doorgaan en zal de samenwerking met betrekking tot productie, distributie en logistiek verder worden onderzocht.
De collectie van Artek bestaat uit designmeubelen en lichtarmaturen van Scandinavische meesters Aalto, Tapiovaara, Wirkkala en Aarnio. Begin 2014 wordt daar de Karuseli-stoel van Kukkapuro aan toegevoegd. Een nieuwe generatie designproducten waaronder ook woontextiel en accessoires wordt onder het merk Artek Studio uitgebracht.

Artek4Artek gebruikt hun verpakkingsmateriaal als marketingtool. De gedachte achter de slogans is dat een product zo'n kwaliteit moet hebben dat het een heel leven meegaat en zelfs kan worden doorgegeven. Onder de abc-collectie zijn er tassen te koop met deze slogans.

Zowel Vitra als Artek zijn, los van elkaar, aankomende april aanwezig op Salone di Mobile in Milaan. Artek introduceert daar stoelen waarvoor in samenwerking met Hella Jongerius nieuwe kleurcoatings zijn ontwikkeld. De collectie van Artek staat inmiddels in de showroom van Vitra in Ouderkerk aan de Amstel. Een duidelijk herkenbare eigen stijl maar een geweldige combinatie. De bovenste verdiepingen van het Vitra-huis in Weil am Rein zijn door Ilse Crawford van Studio Ilse ingericht met een combinatie van Vitra en Artek meubels. Zij is onder andere ook hoofddocent van de afdeling Man and Well Being van de Design Academy. Volgens Mirkku Kullberg is het bijzonder mooi geworden en zal iedereen zeer verrast zijn. Wij zijn in ieder geval erg benieuwd.

Artek-Vitra-1De merken zijn een goeie combinatie: lamp A331 van Artek samen met Polder Sofa en Cork family van Vitra.

Voorheen werd Artek in Nederland door een agent vertegenwoordigd en zijn er zo'n tien winkels die hun producten verkopen. Vanaf nu verzorgt Vitra Nederland alle verkoop aan retail. Ik verwacht dat het aantal verkooppunten snel zal stijgen.

Artek5Tafel 81b, stoel Domus en lamp A110 van Artek

Artek6'Tomorrow looks bright' Artek. Sidetable HK022 en lamp A110. Deze lamp is er ook in een special edition uitvoering voorzien van kleuraccenten. 

Artek7Tafel, stoelen en bank uit de serie Pirkka 

Fotografie door Monique Tieleman, tenzij anders vermeld.