Expositie Erwin Olaf & Bekleidung in Het Nieuwe Instituut

Monique Tieleman  maandag 17 februari 2014

Het samengaan van het NAi, Premsela Insituut en Virtueel Platform is vanaf begin 2013 op papier al een feit maar sinds afgelopen november is Het Nieuwe Instituut (HNI) echt één geheel. HNI is nu het belangrijkste centrum voor architectuur, design en E-cultuur in Nederland. De hoofdlocatie in het Museumpark, Rotterdam, biedt sinds de start een gevarieerd programma aan tentoonstellingen en lezingen waaruit de nieuwe richting overduidelijk blijkt. De tentoonstelling '1:1 Sets for Erwin Olaf' en de parallelle expositie 'Bekleidung' is het eerste deel van een drieluik over interieur.

view-expositie-ruimte-HNIVan voor naar achter Closky, General Idea en de set 'Separation' van Erwin Olaf.

Eigenlijk is de samenvoeging van de twee exposities vrij apart en in eerste instantie iets verwarrend maar als je de expositie bezoekt snap je de opzet. Je ziet ook dat het werkt. De twee exposities zijn samen het eerste deel van de drieluik over interieur. Volgens het HNI 'onderzoekt dit drieluik uiteenlopende vraagstukken rond het verbeeldende, verleidende en representatieve karakter van het interieur'. De expositie bestaat uit metershoge behangwanden met dessins van verschillende internationale kunstenaars. Daartussen staan de zes driedimensionale sets gebruikt door één van Nederlands bekendste fotografen.

Decor-Seperation-OlafSeparation (2002) 'bloemetjesbehang voor de gezelligheid'
'Separation gaat over een relatie die maar niet wil lukken. In dit geval die tussen moeder en kind.'

1:1 sets
Het interieur speelt een belangrijke rol in het werk van Erwin Olaf. Hij gebruikt perspectief en materialen om de bedoelde emotie en werkelijkheid te versterken en de richting van de kijker te sturen. De decors zijn ontworpen door decorontwerper Floris Vos waar Olaf op regelmatige basis mee werkt. Voor degenen die bekend zijn met het werk van Erwin Olaf zijn de diverse series direct herkenbaar.

Decor-Keyhole-OlafDe set van de fotoserie 'Keyhole' (2011)

Decor-Keyhole-Olaf-backgroundDe opbouw van de set aan de achterkant. Een combinatie van diepte en licht.

Decor-Keyhole-Olaf-documentation
De informatie over het decor behorende bij de serie 'Keyhole'.
Een exemplaar van de originele foto samen met het verhaal achter de foto.
 

Decor-Keyhole-Olaf-door
Maar waar is dat sleutelgat dan?

Achtergronden
Bij ieder decor is informatie beschikbaar in de vorm van een filmpje met interview, een boek, aantekeningen van Erwin Olaf of moodboard en de originele foto. Voor iedere set is er op de grond met een groot kruis aangegeven vanuit welke hoek de foto is genomen. Je ziet de opbouw van het decor, het gebruik van het licht en achter de decors de potten verf, kwasten en trappetjes.

Decor-Grief-Olaf-photoEen exemplaar van de originele foto 'Grief' uit de serie 'Hope, Grief and Fall' van Erwin Olaf (2010). 

Decor-Grief-OlafEen foto van het decor van 'Grief' genomen vanaf dezelfde positie als de foto van Olaf.
Ander perspectief, andere camera, andere lens... en andere kwaliteit.
 

Bekleidung
De titel Bekleidung verwijst naar de klassieke theorie van de Duitse architect Gottfried Semper waarin hij onderscheid maakt tussen een wand en een muur. Vanuit die theorie definieerde hij de functie van architectuur en de rol van de architect. Curator Eric Weiss selecteerde voor de presentatie werk van zestien kunstenaars waaronder Andy Warhol, General Idea, Claude Closky, Sarah Lucas en Sylvie Fleury.

Stfan-Bruggemann-Conceptual-DecorationStefan Brüggemann

Tekst is zeer belangrijk in het werk van de Mexicaanse kunstenaar Stefan Brüggemann. Zo heeft hij een lijst met inmiddels meer dan 1000 door hem bedachte titels (Show titles). Hij werkt veel met neon en vinyl. Dit behang komt uit de expositie 'Soap Box' en bestaat uit de woordgroep 'Conceptual Decoration' die zich om de zoveel graden herhaald en is opgemaakt in het font Arial Black 12 pt. (het enige font dat de kunstenaar gebruikt).

Pharmacy-Damien-Hirst-detailDamien Hirst

Behang door Damien Hirst ontworpen als onderdeel van de befaamde serie 'Pharmacy'. Dit behang met obsessief gerangschikte medicijnen krijgt een heel andere dimensie als je leert dat de diverse titels verwijzen naar passages uit de Bijbel.

Penis-soup-Sarah-LucasSarah Lucas

Voor degenen die snel over de foto's scrollen: nee, het zijn geen oogballen. Het werk van Sarah Lucas kenmerkt zich door feministische onderwerpen. Zo ook dit werk met de naam 'penis soup'.

Nils-NovaNils Nova

Speciaal voor de tentoonstelling maakt Nils Nova een nieuw werk gebaseerd op de tentoonstellingsruimte van Het Nieuwe Instituut.

Jef-Geys-LapinRoseRobeBleuJef Geys

Vlaams kunstenaar (en oud-onderwijzer) Jef Geys begon in de jaren '60 met het verzamelen van kinderfoto's van leerlingen, familie en vrienden. De foto's maakte hij anoniem door met grove viltstift een balkje voor de ogen te tekenen om ze vervolgens in een wandvullende zwart-wit fotocollage te verwerken. In iedere plaats waar het behang 'Lapin Rose Robe Bleu' is tentoongesteld werd het met nieuwe foto's uitgebreid waardoor het tot een aanzienlijke verzameling is uitgegroeid. Ook in HNI is het kunstwerk uitgebreid en zijn door Rotterdammers alledaagse foto's van kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar aangeleverd. Deze foto's zijn geanonimiseerd en toegevoegd aan de collage. Vanaf 25 januari is dit deel van het behang onderdeel van de tentoonstelling Bekleidung.

Decolab-HNIDecolab

In de tentoonstellingsruimte is ook plaatsgemaakt voor het Decolab. Hier kan men zijn eigen dessin ontwerpen en projecteren op een wand. Het ontwerp kan worden gedraaid, vergroot en verkleind tot de gewenste vorm waarna men met zijn eigen behang op de foto kan. Een snelle schets met potlood geeft een grappig effect. Wil je serieus weten wat jouw dessin op een wand doet dan zou ik een en ander thuis voorbereiden.

Dit eerste deel van het drieluik met 'Bekleidung' en '1:1 sets for Erwin Olaf' is nog tot 30 maart te zien in Het Nieuwe Instituut in Rotterdam. De twee andere delen zullen in de toekomst, afgewisseld met andere exposities, worden tentoongesteld.

Erwin Olaf is door Stichting Kunstweek gekozen als Kunstenaar van het jaar 2014. Wil je meer weten over het werk en het leven van Erwin Olaf? Kijk dan op vrijdag 21 februari naar College Tour op Nederland 3. Ook dit filmpje van Vogue Italia, gemaakt naar aanleiding van de presentatie van Moooi op Salone di Mobile 2013, laat veel van het werk en de werkwijze van Olaf zien. Hier zie je vooral de series terug die nu tentoongesteld zijn.