Talkin'Food: de veggienista!

Vegetarisme is niet langer eendimensionaal als in: "ach, die zielige dieren, we nemen lekker tofu". Laatstgenoemde vleesvervanger verwoest regenwouden, dus zijn "lokaal en fair" aan het verantwoorde eisenlijstje toegevoegd. Van kruidenomelet tot Haute Vega. Over Vegetarisme 2.0 en de flexitariër; het vegetarisme is volwassen geworden.

Door: Marjan Ippel, foodtrendwatcher

Vegetarisme is niet meer wat het geweest is. Van zielige dieren redden, heeft de nouveau-vegetariër zijn doel verlegd naar het redden van de ganse wereld. Duurzaam, fair en lokaal zijn inmiddels koren op de molen van elke vega. Met dank aan foodgoeroes als Michelle Obama met haar Wittehuismoestuin, Michael Pollan en Jonathan Safran Foer. En nu dé vleesvervanger, de regenwouden verslindende kroonjuweel soja, behoorlijk van zijn politiek-correcte voetstuk valt, maakt old school vegetarisme plaats voor een tofuvrije oervariant. Terug tot de lokale oerwortel! Wie heeft het überhaupt nog over vlees?

presidentsvrouw Michelle Obama geeft het goede
voorbeeld in de moestuin van Het Witte Huis

Haalbaarder dan wereldvrede
Volgens eetgeweten Michael Pollan is elke hap een politiek statement. En dat zou weleens de reden kunnen zijn waarom vegetarisme het zo goed doet bij de sterren, die er ongetwijfeld een haalbaarder doel in zien dan in pakweg de wereldvrede. Denk aan vleesverlater Paul McCartney met zijn vleesvrije maandag en raw foody's Demi Moore en Woody Harrelson.

Dagjesvegetariërs eten soyagarnalen
Maar juist vegetarisme is niet meer wat het geweest is. Behalve bij achtjarigen is vleesloos gaan vanwege de zielige dieren nauwelijks nog een issue. Ook in vegetarisme zijn de mantra’s nu duurzaam, fair, eco en lokaal. En dat maakt versie 2.0 een stuk gecompliceerder dan simpelweg ‘niets eten dat ademt’. Waardoor oud-kroonjuweel soja in een fikse milieu-identiteitscrisis verkeert. Zelfs zozeer dat nieuwkomer Soyes zich aan zijn doelgroep van dagjesvegetariërs voorstelt als garnaal. In reclamelingo klinkt die boodschap dan als volgt: 'De garnaal die geen garnaal is'. Alsof vegetarisme 2.0. niet op te brengen is zonder iets met beestachtige trekken op het bord. Terwijl beesten eten nou juist het probleem is.

Van ham- naar beanburger
Toen ondenkbaar, nu een opkomende realiteit:
geen ham- maar een beanburger op de barbecue

Vrije veestapel
Hoewel? Jonathan Safran Foers literair-vegetarisch pleidooi Eating Animals bevat liefdevolle beschrijvingen van kleinschalige en zelfs een paar vegetarische(!) veeboeren. Die hun veestapel niet volstoppen met gemanipuleerde granen, maar vrijelijk laten grazen en zo de aardebedreigende met haanscheten minimaliseren. Niet het dier is zielig of de vleeseter fout, maar de intensieve veehouderij, luidt Foers tegendraadse boodschap.

Betere gewassen door roulerende runderen
Al even tegendraads als de vegetarische kok die Kobe-beefburgers grilt bij Burger Bar Amsterdam. En de Amerikaanse hamburgerketen Acme die op vleesloze maandag bonenburgers serveert. Of het groeiend aantal biologische fruittelers bij wie kleinvee tussen de ecogewassen scharrelt. Amerika’s biogroentengoeroe Eliot Coleman laat zelfs runderen op zijn akkerland rouleren. Omdat koeienvlaaien, hoefgetrappel en gegraas bijdragen tot een gezondere grond die betere gewassen voortbrengt. Ja, zelfs méér koolstof kan vasthouden dan de herkauwer überhaupt uitstoot.

Sojavelden zorgen voor nieuwe problematiek
Braziliaanse regenwouden maken plaats voor sojavelden:
deze achtergebleven notenboom gaat 't zonder beschutting niet redden...

De flexitariërs
Vegetarisme is hiermee niet langer Roomser dan de Paus (zevendedagadventist Marianne Thieme uitgezonderd), maar eerder pragmatisch. Bijna 5% van de Nederlandse bevolking eet momenteel volledig vegetarisch, maar een groeiende groep parttime vegetariërs, of flexitariërs, gaat uit duurzaamheidsoverwegingen moeiteloos één of meer keren per week vleesloos. Niet met zogenaamde vleesvervangers, want die blieven de 'vleesverlaters' niet, maar met bijvoorbeeld etnische varianten waarbij vlees totaal geen issue is.

Haute vega
Hier past ook een woord van dank aan groentenpioniers als de Franse kok Alain Passard die jaren geleden al vlees afzwoer in zijn Parijse veelsterrenrestaurant. En aan de in Chicago (rauw) 'kokende' driesterrenchef Charlie Trotter. Mede dankzij hun inspanningen is vegetarisch ook in topzaken een serieuze optie. Want juist op het sterrenbord waren groenten tot voor kort een behoorlijk schaars goed. Van tuinkruidenomelet naar haute vega.

vegetarisme wordt volwassen: van tuinkruidenomelet naar Haute Vega

Vegetarisme 2.0
Vegetarisme 2.0 is niet langer 'minder' (want: geen vlees), maar méér: méér smaak, meer bewustzijn, meer duurzaamheid, meer style. Vegetarisme wordt eindelijk niet meer afgezet tegen vlees of gedefinieerd door een gemis. Het is een autonoom gegeven geworden met een eigen bestaansrecht. Voorbij dus het bestaan bij de gratie van de 'vijand' (vlees). En hiermee is vegetarisme eindelijk volwassen geworden.

Top 3 Veggienista:
1. Politiek vegetarisme: Vegetarisme is volwassen geworden. Het versmaden van vlees uit duurzaamheidsoverwegingen i.p.v. omwille van het redden van 's werelds zielige dieren: lokaal, fair, duurzaam & bio.
2. Paleo- of oervega: Nu kroonjuweel soja van zijn sokkel is getrokken, gaan vegetariërs net als hun carnivoreske tegenhangers terug tot de oertijd met liefst geraapte lokale gewassen en bereidingsmethoden van onze vroegste voorouders.
3. Urbanibalisme: Eten wat de 'wilde' stadsgronden voortbrengen. En dat is heel wat meer dan men op het eerste gezicht verwacht, zelfs als de rivierkreeftjes, snoekbaarzen en ander gedierte niet worden meegerekend.

Boek What not to eat van Marjan Ippel bij bol.com

What (not) to eat 2010