Bescherm jouw ideeën!

Je loopt al maanden rond met een idee in je hoofd: een ontwerp, tv-format, tekening of nieuw design. Je hebt veel energie gestoken in de realisatie. Klaar voor de start!? Helaas, nog niet helemaal. Want worst case scenario: een copycat gaat ermee aan de haal!! Is dit te voorkomen? Jazeker! De komende tijd vertel ik op stylink.nl over de bescherming van jouw ideeën en creaties!

Door: Kim Zuijderwijk, juridisch columnist  

Veel mensen denken dat bescherming van ideeën erg duur is. Da’s niet per se waar. Er zijn namelijk rechten die je van nature verkrijgt zonder ervoor te moeten betalen, zoals het auteursrecht. Ieder werk dat een ‘eigen en oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt’ komt hiervoor in aanmerking. Wel is nodig dat je idee zintuiglijk waarneembaar is. Ofwel: je idee is pas beschermd als het volledig is uitgewerkt.

nieuw: een online kluis bewaakt de waarde van jouw ideeën 

Bewijs tegen de vijand!
Schrik! Jouw idee is bij de concurrent te bewonderen! Arrhhh… Cruciaal: wie was er eerder? Deze vijand beweert dat hij dit idee al jaren in de kast heeft liggen en nu pas tot uitvoer heeft gebracht. Jaja - jij als stylist/ontwerper weet wel beter. Maar hoe dat te bewijzen? Heel belangrijk is de registratie: hiermee wordt het ontwerp/jouw idee voorzien van een ‘geboortedatum’. Het auteursrecht op het ontwerp bezit je dus enkel en alleen door creatie, met registratie heb je ook bewijs in handen bij inbreuk door derden.

Registeren: hoe, wat, waar?
Registratie van je ideeën kan bij de Belastingdienst en de notaris. Bij de Belastingdienst stuur je een omschrijving met eventueel beeld naar de afdeling Registratie & Successie; je ontvangt dan een bewijs en een kleine rekening. Let op: het kan maanden duren voordat je reactie krijgt. De notaris gaat een stuk sneller maar is ook aanzienlijk duurder; in no time loopt de rekening op tot  honderden euro’s. Nieuw is online registratie. Op de site van CC Proof kan dat bijvoorbeeld; snel, veilig en eenvoudig wordt jouw idee in een online kluis geplaatst.

                
voorbeelden uit de wereldmarkt: van Yves tot een schelp met een internationale reputatie

Innovatief snuffelen
Innoverende bedrijven als TNT, Philips en Eyeworks abonneren zich bij CC Proof op de mogelijkheid om rond te snuffelen. Hoe? Zij huren een Skybox in de zogenaamde Arena, de pool vol ideeën. Ook kunnen zij contact op nemen met de bedenker van het idee. Dus jou. Op die manier worden vraag en aanbod aan elkaar gekoppeld.

Meerdere rechten
Al eerder genoemd: gratis van nature verkregen rechten heb je dus al. Ook zijn er nog rechten waarvoor je moet betalen. Denk hierbij aan het model-, merk- en octrooirecht. Verschillende rechten kunnen elkaar aanvullen. Je kunt bijvoorbeeld in de voorfase van een ontwerptraject je ontwerpen laten registreren. Zodra het ontwerp klaar is, kun je er modelrecht of een ander exclusief recht op aanvragen. Daarvoor moet je dus wel in de buidel tasten.

niet elke koe mag zomaar Milka-paars aan...

Modelrecht: scheerapparaat en dessin
Een modelrecht verschaft een exclusief recht op het uiterlijk van een tweedimensionale tekening of driedimensionaal model. In tegenstelling tot het auteursrecht kan een modelrecht uitsluitend worden verkregen door het deponeren van het model zelf. Driedimensionale voorbeelden zijn een scheerapparaat, broek, lamp, glas en serviesgoed. En tweedimensionale: stoffendessins en –patronen, glasdecoratie en behang.

Merkrecht: exclusief naam of teken
Een merknaam - bijvoorbeeld de naam van je label of je bedrijf – is een waardevol bezit. Ongemerkt kan die steeds meer geld gaan vertegenwoordigen. Het merkrecht geeft exclusief recht op het gebruik van een teken “indien dit teken wordt gebruikt ter onderscheiding van de waren en/of diensten van een onderneming”. In de juridische praktijk betekent dit dat derden met een overeenstemmende of gelijksoortige naam aangepakt kunnen worden. Een merkrecht kan uitsluitend worden verkregen door het teken als merk te deponeren.

opvallend en beschermd, bijvoorbeeld in een online arena

Van wokkel tot Milka-paars
Een merkrecht kan onder meer worden verkregen op een woord, logo, vorm, kleur, geur en klank. Hè? Jazeker. Voorbeelden verduidelijken veel. Woord: zoals Shell, Apple en Philips. Logo: zoals de schelp van Shell en de appel van Apple. Vorm: zoals het wokkelzoutje van Smiths. Kleur zoals het paars van Milka. Het is zelfs mogelijk een geur (zoals de geur van versgemaaid gras voor tennisballen) of een klank als merk te registreren.

De jackpot
Voldoet jouw idee aan eerdergenoemde criteria? Tsja, dan is het raadzaam om advies in te winnen. Want heb jij als stylist of ontwerper nou net een gouden idee, ontwerp of model, dan maakt een optimale juridische bescherming de weg naar de jackpot een stuk veiliger. En makkelijker...

Kim Zuijderwijk is jurist bij CC Proof, initiatief van Merkenbureau De Merkplaats

Vragen?
Kim online! Heb je een reactie op dit artikel en/of een vraag aan Kim en haar juridische collega’s? Post die op haar weblog op stylink.nl!

Beeld ®: Milka, Philips, Yves Saint Laurent, Apple, Shell, © Flickr CC (ThruShu, Yuval H)  

Bookmark op: